Xin chào các bạn người Việt đang làm việc tại Nhật Bản. Tôi là Nagai – luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam.
Khi nghỉ việc, bạn có bao giờ có những suy nghĩ như thế này không?
“Sếp đã đối xử rất tệ với mình. Mình sẽ gửi email cho khách hàng và toàn bộ nhân viên để nói về hành vi của sếp.”
“Mình sẽ xóa dữ liệu công việc để gây khó dễ cho công ty.”
Tôi hiểu cảm xúc đó, tuy nhiên, những việc như vậy tuyệt đối không nên làm.
Ở Nhật Bản, những hành vi không phù hợp khi nghỉ việc có thể khiến bạn phải bồi thường thiệt hại hoặc thậm chí dẫn đến việc phải chịu trách nhiệm hình sự.
Hôm nay tôi sẽ giải thích những việc tuyệt đối không nên làm khi nghỉ việc.
1. Những hành vi tuyệt đối không nên làm
Hãy tuyệt đối tránh làm các hành động sau đây do bốc đồng hoặc tức giận:
- Xóa email công việc hoặc file dùng chung;
- Mang ra ngoài danh sách khách hàng, bảng giá, bản thiết kế, mã nguồn… (bao gồm USB, điện thoại, lưu trữ đám mây, chụp màn hình);
- Sử dụng trái phép máy tính, điện thoại hoặc tài khoản của công ty;
- Phát tán thông tin nội bộ của công ty trên mạng xã hội hoặc bôi nhọ công ty;
- Cung cấp thông tin nội bộ của công ty cho đối tác hoặc khách hàng;
- Không trả lại hoặc cố ý phá hỏng tài sản, thiết bị của công ty;
- Sau khi nghỉ việc, trực tiếp tiếp cận khách hàng cũ của công ty để kinh doanh.
Những trường hợp thường gặp nhất là:
- Xóa email hoặc file công việc;
- Đăng thông tin nội bộ lên mạng xã hội;
- Cung cấp thông tin nội bộ cho đối tác;
Ngay cả khi bạn nghĩ:
“Làm vậy cho hả giận”
“Chắc không ai phát hiện đâu”
thì nếu gây thiệt hại cho công ty, bạn chắc chắn sẽ bị truy cứu trách nhiệm.
2. Bạn có thể phải chịu trách nhiệm gì?
① Trách nhiệm dân sự (bồi thường thiệt hại)
Nếu bạn:
- Xóa file hoặc email công việc;
- Không bàn giao thông tin quan trọng.
khiến công ty bị thiệt hại, công ty có thể yêu cầu bạn bồi thường thiệt hại.
② Trách nhiệm hình sự
Nếu bạn tự ý mang ra ngoài:
- Danh sách khách hàng;
- Bảng giá;
- Bí quyết kinh doanh.
những thông tin được coi là bí mật kinh doanh, bạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự như:
- Tội trộm cắp;
- Tội lạm dụng tín nhiệm.
Ngoài ra, nếu mang trái phép thông tin cá nhân của khách hàng, bạn cũng có thể bị xử phạt hình sự theo Luật bảo vệ thông tin cá nhân.
③ Vi phạm cam kết hoặc nội quy công ty
Khi vào công ty, nhiều người đã ký:
- Cam kết bảo mật thông tin;
- Cam kết không cạnh tranh.
Nếu vi phạm các cam kết này, bạn có thể bị yêu cầu:
- Bồi thường thiệt hại
- Hoàn trả lợi nhuận thu được.
3. Một vụ việc thực tế đã xảy ra
Xóa 180 email trước khi nghỉ việc → phải bồi thường 2 triệu yên
Một trưởng phòng kinh doanh đã xóa khoảng 180 email công việc trong 3 ngày trước khi nghỉ việc. Sau khi người này nghỉ việc, công ty đã tiến hành điều tra dữ liệu số (forensic).
Kết quả:
- Hành vi xóa email bị xác định là hành vi trái pháp luật
- Người này bị yêu cầu bồi thường hơn 2 triệu yên.
Người nghỉ việc đã lập luận rằng:
“Việc xóa email nằm trong quyền quyết định cá nhân của tôi.”
Tuy nhiên, tòa án đã phán quyết:
“Email công việc là tài sản của công ty. Việc công ty không có quy định cụ thể về việc xóa email không có nghĩa là có thể xóa tùy ý. Việc cố ý xóa hàng loạt email ngay trước khi nghỉ việc là hành vi trái pháp luật cản trở hoạt động của công ty.”
Ngoài ra, chi phí điều tra và chi phí luật sư cũng được công nhận là thiệt hại phải bồi thường.
Suy nghĩ rằng:
“Chắc không ai phát hiện đâu”
sẽ không có tác dụng trong trường hợp này.
4. Nếu thật sự không thể chấp nhận, hãy đấu tranh bằng pháp luật
Nếu bạn cảm thấy tức giận do sự bất công của công ty, điều đó là hoàn toàn bình thường.
Ví dụ:
- Bị quấy rối tình dục nghiêm trọng;
- Bị bắt nạt, quấy rối quyền lực;
- Bị sa thải trái pháp luật;
- Không được trả tiền làm thêm.
Trong những trường hợp như vậy, đừng hành động theo cảm xúc. Hãy yêu cầu trách nhiệm của công ty theo pháp luật.
Luật pháp Nhật Bản bảo vệ rất chặt chẽ quyền lợi của người lao động.
Nếu nhờ luật sư, bạn có thể:
- Yêu cầu bồi thường thiệt hại;
- Yêu cầu trả tiền làm thêm;
- Yêu cầu tuyên bố việc sa thải là vô hiệu.
Nếu bạn muốn “đáp trả lại”, đừng đáp trả bằng cảm xúc. Hãy đáp trả bằng pháp luật.
Cách đó sẽ:
- Bảo vệ quyền lợi của bạn tốt hơn;
- Không gây ra rủi ro cho bạn.
Lời kết
Khi nghỉ việc, việc cảm xúc trở nên mạnh mẽ là điều rất bình thường. Đặc biệt nếu bạn phải nghỉ việc vì bị đối xử bất công.
Tôi hiểu cảm giác đó. Nhưng chính vì vậy, tôi muốn nhắn nhủ một điều:
“Đừng hành động trong lúc nóng giận.”
Xóa email công việc, phát tán thông tin nội bộ, tiết lộ thông tin cho đối tác — những hành động này có thể khiến chính bạn gặp rủi ro nghiêm trọng.
Bồi thường thiệt hại hoặc trách nhiệm hình sự thậm chí có thể ảnh hưởng đến tư cách lưu trú tại Nhật Bản của bạn.
Nếu bạn có sự tức giận đối với công ty, hãy đấu tranh một cách chính đáng bằng pháp luật. Đó là cách chắc chắn nhất để bảo vệ quyền lợi của bạn.
Đừng chịu đựng một mình.
📩 Hãy liên hệ qua Zalo để được tư vấn miễn phí.
Hẹn gặp lại.
Bạn có thể trao đổi qua Zalo.
Nếu bạn đang chuẩn bị nghỉ việc, bị công ty đối xử bất công, bị nợ lương làm thêm giờ hoặc muốn biết hành vi nào có thể gây rủi ro pháp lý khi nghỉ việc, hãy nhắn tin để được tư vấn trước.
Kiểm tra qua ZaloTác giả
Luật sư Nagai Yoshinao (Văn phòng luật Nagai Vietnam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt làm việc tại Nhật Bản, trụ sở tại Shinjuku – Tokyo, chuyên về:
- Vấn đề lao động
- Tư cách lưu trú
Tôi đã sống và làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm, rất hiểu người Việt Nam.
Nếu bạn gặp vấn đề như:
- Tiền làm thêm chưa được trả
- Sa thải trái pháp luật
- Tai nạn lao động
- Hoặc các vấn đề pháp lý khác
hãy liên hệ qua Zalo bất cứ lúc nào.
- ✔ Hỗ trợ toàn Nhật Bản.
- ✔ Hỗ trợ tiếng Việt.
