Xin chào, tôi là Nagai, luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản.
Rất nhiều người từng bị nói như thế này:
“Vì là quản lý cửa hàng, nên không có tiền làm thêm.”
“Không có thẻ chấm công ghi nhận, nên không thể yêu cầu được.”
Nghe vậy, không ít người đã gần như bỏ cuộc.
Nhưng tôi có thể nói với bạn ——
bỏ cuộc lúc đó là còn quá sớm.
Hôm nay, tôi sẽ giới thiệu 3 vụ việc công khai, trong đó tiền làm thêm chưa trả đã được thu hồi thành công.
※ Các vụ việc dưới đây được tổng hợp từ án lệ và các vụ việc đã được giải quyết công khai, không phải vụ việc tôi trực tiếp đại diện. Tuy nhiên, đây đều là những tình huống rất thường gặp trong thực tế.
【Vụ việc ①】Quản lý cửa hàng tiện lợi thu hồi khoảng 700万円 tiền làm thêm
Vấn đề tranh chấp
Trong vụ việc này, có 3 điểm chính được xem xét.
1. Quản lý A có phải là “quản lý giám sát” (管理監督者) hay không?
Theo luật Nhật Bản, người ở vị trí gần như ngang với chủ doanh nghiệp sẽ được coi là “quản lý giám sát”, và không thuộc đối tượng được trả tiền làm thêm.
Vì vậy, vấn đề đặt ra là: quản lý A có thực sự có quyền hạn tương đương với chủ doanh nghiệp hay không?
2. Chế độ làm thêm cố định có hợp lệ hay không?
Công ty cho rằng: “Phụ cấp quản lý 10万円/tháng là tiền làm thêm cố định, nên không cần trả thêm tiền làm thêm.”
Tuy nhiên, khi xem xét:
- Nội quy lao động
- Bảng lương
thì thấy rằng:
- số giờ làm thêm được tính cố định
- số tiền tương ứng với tiền làm thêm
không được phân biệt rõ ràng.
Do đó, tính hợp lệ của chế độ làm thêm cố định trở thành một vấn đề cần được xem xét lại kỹ lưỡng.
3. Thực tế thời gian nghỉ giải lao
Trên lịch làm việc, thời gian nghỉ giải lao được ghi là 1 tiếng.
Nhưng trên thực tế, do thiếu nhân lực kéo dài, quản lý vẫn tiếp tục làm việc ngay trong thời gian nghỉ.
Vì vậy, vấn đề đặt ra là: có thực sự được nghỉ 1 tiếng hay không?
Kết quả
- Quản lý A không được coi là quản lý giám sát.
- → Quyền hạn về nhân sự, kế toán rất hạn chế
- → Không thể coi là cùng vị trí với chủ doanh nghiệp
- Phụ cấp quản lý (trên 10万円/tháng).
- → Không phân định rõ là tiền làm thêm
- → Chế độ làm thêm cố định bị coi là vô hiệu
- Do thiếu nhân lực kéo dài, có nhiều ngày làm việc trên 15 giờ/ngày
- → Thời gian nghỉ 1 tiếng trên lịch không được thực hiện đầy đủ
Từ đó, công ty chấp nhận phán quyết và đồng ý trả khoảng 700万円 tiền làm thêm, hai bên hòa giải thành công.
Thông điệp dành cho bạn
- Dù là quản lý, trưởng bộ phận, trong đa số trường hợp vẫn có quyền nhận tiền làm thêm
- Chế độ làm thêm cố định có thể bị vô hiệu nếu giờ làm thêm và tiền tiền làm thêm không quy định rõ ràng
- Dù ghi là “nghỉ giải lao”, nhưng nếu thực tế vẫn làm việc, thì thời gian đó có thể được coi là giờ làm việc
Nếu bạn cảm thấy “trường hợp của mình cũng giống như vậy” hãy liên hệ luật sư càng sớm càng tốt.
【Vụ việc ②】Tài xế xe tải đường dài thu hồi 1.000万円 tiền làm thêm
Đây là vụ việc trong đó lao động quá mức (trên 360 giờ/tháng) được chứng minh, và cuối cùng hòa giải với số tiền khoảng 1.000万円.
Vấn đề tranh chấp
1. Không có thẻ chấm công thì có chứng minh được giờ làm không?
Công ty cho rằng: “Không có thẻ chấm công nên không thể xác định giờ làm việc chính xác.”
Ngược lại, tài xế đã sử dụng: dữ liệu hành trình kỹ thuật số (ghi lại xe chạy lúc nào trong 24 giờ) để chứng minh thời gian làm việc thực tế.
2. Chế độ làm thêm cố định và việc thay đổi nội quy bất lợi
Trong bảng lương có ghi khoản: “phụ cấp đường dài”.
Công ty nói:
“Đây là tiền làm thêm, đã ghi trong nội quy.”
Tuy nhiên, thực tế:
- Vài năm trước, công ty tự ý thay đổi nội quy
- Ghi “phụ cấp đường dài = tiền làm thêm”
- Không có sự đồng ý của người lao động
Tính hợp lệ của việc thay đổi nội quy bất lợi này trở thành một vấn đề cần được xem xét lại kỹ lưỡng.
Kết quả
- Thông qua luật sư, dữ liệu hành trình được công ty cung cấp
- → Chứng minh được làm việc trên 360 giờ/tháng
- Việc công ty đơn phương thay đổi nội quy bất lợi
- → Bị coi là vô hiệu
- Chế độ làm thêm cố định cũng bị coi là vô hiệu
Cuối cùng, công ty đồng ý trả khoảng 1.000万円, vụ việc được giải quyết.
Thông điệp dành cho bạn
- Không có thẻ chấm công vẫn có thể chứng minh giờ làm
- Dữ liệu kỹ thuật số là chứng cứ rất mạnh
- Luật sư có thể yêu cầu công ty cung cấp dữ liệu hành trình
- Công ty không được tự ý thay đổi nội quy theo hướng bất lợi
Nếu bạn thấy “mình cũng giống vậy” hãy liên hệ luật sư sớm để được tư vấn và hỗ trợ.
【Vụ việc ③】Công ty xây dựng – thời gian di chuyển được công nhận là giờ làm
Đây là vụ việc mà dù không có thẻ chấm công, nhưng bằng cách kết hợp nhiều loại chứng cứ, một phần thời gian di chuyển từ công ty đến công trường đã được công nhận là giờ làm. Cuối cùng người lao động đã thu hồi được khoảng 400万円 tiền làm thêm.
Vấn đề tranh chấp
1. Không có thẻ chấm công thì chứng minh giờ làm thế nào?
Công ty:
- Không có thẻ chấm công
- Cũng không nắm được giờ làm chính xác của người lao động
Do đó, câu hỏi lớn là: làm sao chứng minh thời gian làm việc thực tế?
2. Thời gian di chuyển có phải là giờ làm không?
Có những ngày, thời gian di chuyển mỗi chiều mất từ 30 phút đến hơn 2 tiếng.
Thời gian:
- công ty → công trường
- công trường → công ty
có được coi là giờ làm hay không là vấn đề tranh chấp.
Kết quả
Vợ của người lao động đã: Ghi chép trên lịch: “ngày nào – công trường nào – mấy giờ”
→ Thông tin này được tòa công nhận là chứng cứ quan trọng.
Dùng bản đồ để xác định khoảng cách, từ đó tính thời gian di chuyển
→ Một phần thời gian di chuyển được coi là giờ làm
Do chứng cứ chưa đầy đủ, toàn bộ số tiền mà người lao động yêu cầu không được chấp nhận, tuy nhiên cuối cùng hai bên hòa giải với số tiền khoảng 400万円.
Thông điệp dành cho bạn
- Không có thẻ chấm công chưa phải là hết cách
- Lịch, ghi chú của gia đình cũng là chứng cứ
- Thời gian di chuyển có thể trở thành giờ làm
Ví dụ về chứng cứ có thể sử dụng ngoài thẻ chấm công:
- Lịch, ghi chú của gia đình
- Tin nhắn LINE / Zalo
- Thời gian chụp ảnh
- Bảng phân xe, phiếu giao hàng
- Lịch sử ETC, hóa đơn nhiên liệu
Lời kết
Rất nhiều người khi nghe:
“Vì là quản lý nên không có tiền làm thêm”
“Không có thẻ chấm công nên không thể”
đã nghĩ rằng mình hết cách rồi.
Nhưng như 3 vụ việc trên cho thấy ——
chỉ bấy nhiêu lý do là chưa đủ để từ bỏ quyền lợi của bạn.
- Dù là quản lý, vẫn có thể có tiền làm thêm
- Không có thẻ chấm công, vẫn có thể chứng minh
- “Làm thêm cố định”, “phụ cấp = tiền làm thêm”, “thay đổi nội quy”
- → có thể bị coi là vô hiệu
Điều quan trọng nhất là:
Hãy để một người có chuyên môn kiểm tra xem điều đó có thực sự đúng luật hay không.
Nếu hiện tại bạn:
- Không hiểu rõ cách tính tiền làm thêm trong bảng lương.
- Làm việc rất nhiều nhưng chỉ được trả bằng phụ cấp.
- Bị nói “công ty chúng tôi quy định là vậy”.
đừng tự chịu đựng một mình. Hãy trao đổi với luật sư càng sớm càng tốt.
Tôi tiếp nhận tư vấn về:
- Tiền làm thêm chưa trả
- Sa thải trái luật
- Tai nạn lao động
bằng tiếng Nhật và tiếng Việt (có thông dịch), trên toàn quốc.
📩 Bạn có thể nhắn cho tôi qua Zalo bất cứ lúc nào.
Hẹn gặp lại.
Tác giả
Luật sư Nagai Yoshinao. Sống tại Hà Nội hơn 10 năm.
Chuyên hỗ trợ pháp lý cho người Việt tại Nhật về: tiền làm thêm chưa trả, sa thải trái luật, tai nạn lao động, tư cách lưu trú…
Văn phòng luật Nagai Vietnam (Shinjuku, Tokyo)
Lĩnh vực hỗ trợ:
- Tiền làm thêm chưa trả - Sa thải trái luật - Thay mặt nghỉ việc
- Tai nạn giao thông – Tai nạn lao động
- Visa – Xuất nhập cảnh
- Ly hôn – Bồi thường ngoại tình
- Vụ án hình sự
- Pháp lý cho doanh nghiệp Nhật – Việt
📩 Luôn sẵn sàng hỗ trợ qua Zalo.
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
日本で暮らすベトナムの人たちへ、労務問題、お金トラブル、契約トラブル、交通事故、男女トラブルなどの法律支援をしています。
無料チャット相談をしています。
Zaloへご連絡ください。
📩 Tư vấn miễn phí qua Zalo
Nếu bạn đang bị nợ tiền làm thêm, bị nói “quản lý không có tiền làm thêm”, hoặc không có thẻ chấm công nhưng muốn kiểm tra khả năng yêu cầu tiền làm thêm, hãy nhắn tin qua Zalo.
Kiểm tra qua Zalo
