Q: Tôi làm việc theo diện kỹ năng đặc định với hợp đồng 1 năm. Mặc dù từ trước đến nay hai bên đều làm việc trên cơ sở hợp đồng sẽ tiếp tục được gia hạn, công ty lại đột ngột thông báo không gia hạn. Như vậy có được phép không?

Q：特定技能で1年契約です。ずっと契約更新を前提に働いていたのに、突然「次は更新しない」と言われました。認められますか？

▪️ Nội dung tư vấn

Tôi đang làm việc theo diện kỹ năng đặc định tại một nhà hàng ở Nhật Bản.

Hợp đồng lao động của tôi được gia hạn từng năm một.

Ngay từ khi tôi vào làm việc, công ty đã nói:

“Chúng tôi muốn bạn làm việc trong 5 năm.”

Tôi cũng đã có kế hoạch phát triển nghề nghiệp trong 5 năm tại công ty.

Trong năm nay, tôi và cấp trên vẫn thường xuyên trao đổi trên cơ sở hợp đồng tiếp theo sẽ được gia hạn. Vì vậy, tôi đương nhiên cho rằng hợp đồng của mình sẽ tiếp tục được gia hạn.

Tuy nhiên, khoảng một tháng trước khi hợp đồng hết hạn, tôi hỏi cấp trên về tiền làm thêm giờ và hai bên đã xảy ra tranh cãi.

Sau đó, công ty đột ngột thông báo:

“Chúng tôi sẽ không gia hạn hợp đồng tiếp theo.”

Việc từ chối gia hạn hợp đồng như vậy có được pháp luật Nhật Bản chấp nhận hay không?

▪️ Kết luận

Việc từ chối gia hạn hợp đồng như vậy có khả năng cao là không được chấp nhận.

Về nguyên tắc, hợp đồng lao động có thời hạn, chẳng hạn như hợp đồng 1 năm, sẽ chấm dứt khi hết thời hạn hợp đồng.

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là công ty có thể tùy ý từ chối gia hạn.

Căn cứ vào những giải thích trước đây của công ty, quá trình gia hạn hợp đồng và các tình tiết liên quan, người lao động có thể có lý do hợp lý để tin rằng:

“Hợp đồng tiếp theo của tôi cũng sẽ được gia hạn.”

Trong trường hợp này, để từ chối gia hạn hợp đồng, công ty phải có lý do khách quan, hợp lý và việc từ chối đó phải được xem là phù hợp theo quan niệm chung của xã hội.

▪️ Những tình tiết quan trọng trong trường hợp này

Trong trường hợp này, có các tình tiết sau:

Ngay từ khi vào làm việc, công ty đã nói: “Chúng tôi muốn bạn làm việc trong 5 năm.”

Công ty đã lập kế hoạch phát triển nghề nghiệp trong 5 năm cho người lao động.

Trong năm nay, hai bên vẫn tiếp tục trao đổi trên cơ sở hợp đồng sẽ được gia hạn.

Vì vậy, có thể nói rằng người lao động có lý do hợp lý để tin rằng hợp đồng tiếp theo cũng sẽ được gia hạn.

Hơn nữa, cho đến khoảng một tháng trước khi hết hạn hợp đồng, hai bên vẫn trao đổi trên cơ sở sẽ tiếp tục gia hạn.

Tuy nhiên, ngay sau khi người lao động hỏi về tiền làm thêm giờ và xảy ra tranh cãi với cấp trên, công ty đột ngột thông báo:

“Chúng tôi sẽ không gia hạn hợp đồng.”

Nếu công ty từ chối gia hạn chỉ vì người lao động hỏi về tiền làm thêm giờ hoặc tranh cãi với cấp trên trong lúc trao đổi về vấn đề này thì việc từ chối gia hạn có khả năng cao sẽ không được chấp nhận do không có lý do hợp lý.

Nếu việc từ chối gia hạn không được chấp nhận thì sao?

Nếu việc từ chối gia hạn hợp đồng bị xác định là không hợp lệ thì về mặt pháp lý, hợp đồng có thể được coi là đã được gia hạn với các điều kiện lao động giống như trước đây.

Do đó, người lao động có thể:

Yêu cầu được tiếp tục làm việc tại công ty với các điều kiện lao động như trước.

Ngoài ra, trên thực tế, nếu quan hệ với công ty đã trở nên xấu đi và người lao động không muốn quay lại làm việc thì có thể thương lượng với công ty để nhận một khoản tiền giải quyết tranh chấp và chấm dứt công việc.

▪️ Ngay cả hợp đồng 1 năm cũng không phải lúc nào công ty cũng có thể từ chối gia hạn

Ngay cả khi là hợp đồng 1 năm, nếu:

Công ty từng nói: “Chúng tôi muốn bạn làm việc lâu dài.”

Hợp đồng đã được gia hạn nhiều lần.

Hai bên vẫn trao đổi và tiến hành công việc trên cơ sở hợp đồng tiếp theo sẽ được gia hạn.

thì có thể xác định rằng người lao động có lý do hợp lý để tin rằng hợp đồng sẽ tiếp tục được gia hạn.

Trong trường hợp này, công ty không thể dễ dàng từ chối gia hạn hợp đồng tại Nhật Bản.

Nếu đột nhiên bị thông báo:

“Hợp đồng tiếp theo sẽ không được gia hạn”

bạn hãy lưu giữ hợp đồng lao động, tin nhắn LINE, email trao đổi với công ty, kế hoạch phát triển nghề nghiệp và các tài liệu liên quan khác.

Tác giả

Luật sư Yoshinao Nagai

(Văn phòng luật Nagai Việt Nam)

Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc và sinh sống tại Nhật Bản, ông Nagai tập trung hỗ trợ các vấn đề như tranh chấp lao động, tai nạn lao động, tai nạn giao thông, tranh chấp về tiền bạc và hợp đồng, tranh chấp nam nữ, ly hôn và yêu cầu bồi thường thiệt hại.

Ông đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, vì vậy ông hiểu khá rõ hoàn cảnh và những khó khăn của người Việt tại Nhật.

Nếu bạn gặp các vấn đề pháp lý như:

• Bị sa thải không hợp lý
• Bị nợ tiền làm thêm giờ
• Bị tai nạn lao động
• Bị tai nạn giao thông
• Có tranh chấp về hợp đồng
• Không được thanh toán tiền
• Là nạn nhân của tội phạm tình dục
• Ngoại tình, tranh chấp nam nữ
• Ly hôn, phân chia tài sản, tiền cấp dưỡng nuôi con
• Hoặc các vấn đề pháp lý khác

Bạn có thể liên hệ tư vấn qua Zalo bất cứ lúc nào.

✔ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
✔ Có thể tư vấn bằng tiếng Việt

永井ベトナム法律事務所
弁護士　永井義直