Q: Ở Nhật Bản, tôi là thực tập sinh kỹ năng. Công ty nói “sợ tôi làm mất hộ chiếu” nên giữ hộ chiếu của tôi. Tôi xin lại để về Việt Nam một thời gian nhưng công ty không trả. Như vậy có vi phạm pháp luật không?
永井義直Q：技能実習生です。「なくすと困るから」と会社がパスポートを預かっています。一時帰国のために返してほしいと言っても返してくれません。違法ではないですか？
Nội dung tư vấn
Tôi là thực tập sinh kỹ năng người Việt Nam, hiện đang làm việc tại một công ty xây dựng ở Nhật Bản.
Từ khi sang Nhật, công ty nói với tôi:
“Nếu làm mất hộ chiếu thì sẽ rất phiền, nên công ty sẽ giữ giúp.”
Vì vậy, tôi đã giao hộ chiếu cho công ty giữ.
Gần đây, tôi có kế hoạch tạm thời về Việt Nam nên đã yêu cầu công ty trả lại hộ chiếu.
Tuy nhiên, công ty không chịu trả lại.
Công ty làm như vậy có vi phạm pháp luật không?
Kết luận
Có. Đây là hành vi bị pháp luật Nhật Bản nghiêm cấm.
Đối với thực tập sinh kỹ năng, công ty bị cấm giữ hộ chiếu hoặc thẻ cư trú (在留カード) của người lao động.
Ngay cả khi công ty đưa ra các lý do như:
“Sợ bạn làm mất nên công ty giữ giúp.”
hoặc
“Sợ bạn bỏ trốn nên công ty giữ.”
thì cũng không được phép.
Công ty không được giữ hộ chiếu của thực tập sinh kỹ năng
Một số công ty giữ hộ chiếu của thực tập sinh kỹ năng để ngăn người lao động bỏ trốn.
Tuy nhiên, đối với thực tập sinh kỹ năng, công ty tiếp nhận thực tập không được phép giữ hộ chiếu của người lao động.
Ngay cả trong trường hợp công ty nói rằng:
“Sợ bạn làm mất nên công ty giữ giúp.”
thì cũng không được phép.
Hộ chiếu phải do chính thực tập sinh kỹ năng tự quản lý.
Đối với thực tập sinh kỹ năng, ngay cả khi chính người lao động đề nghị “hãy giữ giúp tôi”, công ty vẫn không được phép giữ hộ chiếu của họ.
Việc giữ hộ chiếu là hành vi vi phạm nghiêm trọng
Việc công ty giữ hộ chiếu hoặc thẻ cư trú của thực tập sinh kỹ năng được xem là hành vi vi phạm nghiêm trọng trong khuôn khổ Chương trình thực tập sinh kỹ năng (技能実習制度).
Nếu công ty giữ hộ chiếu hoặc thẻ cư trú của thực tập sinh kỹ năng, công ty có thể bị cấm tiếp nhận thực tập sinh kỹ năng trong thời hạn 5 năm.
Ngay cả khi công ty giải thích rằng:
“Người lao động đã đồng ý.”
“Chúng tôi chỉ giữ giúp vì sợ họ làm mất.”
“Chúng tôi làm vậy để ngăn họ bỏ trốn.”
thì điều đó cũng không có nghĩa là công ty được phép giữ hộ chiếu của thực tập sinh kỹ năng.
Hành vi này bị cấm vì có thể dẫn đến việc hạn chế quyền tự do của thực tập sinh kỹ năng.
Nếu công ty không trả hộ chiếu, hãy liên hệ OTIT
Trước tiên, hãy nói rõ với công ty rằng bạn muốn được trả lại hộ chiếu.
Nếu có thể, bạn nên yêu cầu qua LINE, email hoặc các hình thức khác có thể lưu lại nội dung trao đổi.
Nếu công ty vẫn không trả hộ chiếu, hãy liên hệ với tổ chức giám sát (監理団体) để được hỗ trợ.
Nếu tổ chức giám sát cũng không giải quyết, hãy liên hệ với Tổ chức Thực tập Kỹ năng dành cho Người nước ngoài (外国人技能実習機構・OTIT).
Tác giả
Luật sư Yoshinao Nagai
(Văn phòng luật Nagai Việt Nam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc và sinh sống tại Nhật Bản, ông Nagai tập trung hỗ trợ các vấn đề như tranh chấp lao động, tai nạn lao động, tai nạn giao thông, tranh chấp về tiền bạc và hợp đồng, tranh chấp nam nữ, ly hôn và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Ông đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, vì vậy ông hiểu khá rõ hoàn cảnh và những khó khăn của người Việt tại Nhật.
Nếu bạn gặp các vấn đề pháp lý như:
- Bị sa thải không hợp lý
- Bị nợ tiền làm thêm giờ
- Bị tai nạn lao động
- Bị tai nạn giao thông
- Có tranh chấp về hợp đồng
- Không được thanh toán tiền
- Là nạn nhân của tội phạm tình dục
- Ngoại tình, tranh chấp nam nữ
- Ly hôn, phân chia tài sản, tiền cấp dưỡng nuôi con
- Hoặc các vấn đề pháp lý khác
Bạn có thể liên hệ tư vấn qua Zalo bất cứ lúc nào.
✔ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
✔ Có thể tư vấn bằng tiếng Việt
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
