Tiền làm thêm giờ ở Nhật được tính tăng bao nhiêu %?
Giải thích sự khác nhau giữa 25%・35%・50%.
Xin chào.
Tôi là luật sư Nagai Yoshinao, chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản.
Hôm nay, tôi sẽ nói về một chủ đề “cơ bản trong cơ bản”, nhưng ngay cả người Nhật cũng chưa chắc đã hiểu rõ.
“Tiền tăng ca ở Nhật thì tăng lên bao nhiêu?”
“25%? 35%? 50%? Nếu vượt quá 60 giờ/tháng thì sẽ như thế nào?”
Tôi sẽ giải thích sự khác nhau của các mức tỷ lệ tăng thêm bằng số liệu, một cách dễ hiểu.
1．Tiền tăng ca = “lương theo giờ × tăng thêm ○%”
Ở Nhật, tiền tăng ca, tức tiền lương làm thêm có phụ cấp, được tính theo công thức sau:
Lương theo giờ ×（1 ＋ tỷ lệ tăng thêm）
Ví dụ, nếu lương theo giờ bình thường là 1,200円:
- 25％ → 1,200 × 1.25 ＝ 1,500円
- 35％ → 1,200 × 1.35 ＝ 1,620円
- 50％ → 1,200 × 1.5 ＝ 1,800円
Theo pháp luật Nhật Bản, tỷ lệ tăng thêm của tiền tăng ca về cơ bản có 3 mức: 25%・35%・50%.
Tùy trường hợp, cũng có thể lên tới 75%.
2．Tỷ lệ tăng thêm của làm thêm giờ
Theo pháp luật Nhật Bản, tỷ lệ tăng thêm của tiền tăng ca được quy định như sau:
Thời gian làm ngoài giờ
Ví dụ: phần vượt quá 8 giờ/ngày hoặc 40 giờ/tuần.
→ Tỷ lệ tăng thêm: từ 25% trở lên
Làm việc ban đêm
22:00 ~ 5:00 sáng hôm sau.
→ Tỷ lệ tăng thêm: từ 25% trở lên
Thời gian làm vào ngày nghỉ theo luật
“Ngày nghỉ theo luật” là 1 ngày/tuần.
→ Tỷ lệ tăng thêm: từ 35% trở lên
“Ngày nghỉ theo luật” được quy định tùy theo từng công ty.
Hãy kiểm tra trong nội quy lao động.
Ở các công ty Nhật, Chủ nhật thường là ngày nghỉ theo luật.
Thời gian làm vào ngày nghỉ không phải ngày nghỉ theo luật
Ví dụ: thứ Bảy, ngày lễ, hoặc ngày nghỉ do công ty quy định.
→ Tỷ lệ tăng thêm không cố định.
- Nếu tổng thời gian làm việc trong tuần vượt quá 40 giờ → từ 25% trở lên
- Nếu trong phạm vi 40 giờ → không tăng thêm, chỉ tính lương giờ bình thường
Ở các công ty Nhật, thứ Bảy thường được xem là “ngày nghỉ không phải theo luật”.
Làm ngoài giờ vượt quá 60 giờ/tháng
Phần thời gian làm thêm vượt quá 60 giờ trong tháng.
→ Tỷ lệ tăng thêm: từ 50% trở lên
Điều này có nghĩa là cộng thêm 25% nữa ngoài mức 25% thông thường.
Khi các tỷ lệ tăng thêm trùng nhau thì sẽ “cộng lại”
Nếu thuộc nhiều điều kiện cùng lúc, các tỷ lệ tăng thêm sẽ được cộng dồn.
- Làm ngoài giờ + làm ban đêm → từ 50% trở lên（25% + 25%）
- Làm vào ngày nghỉ theo luật + làm ban đêm → từ 60% trở lên（35% + 25%）
Trường hợp nội quy lao động quy định “tỷ lệ tăng thêm cao hơn mức luật định”
Tùy theo công ty, có nơi sẽ trả tỷ lệ tăng thêm cao hơn mức tối thiểu được pháp luật quy định.
Ví dụ:
- Vốn dĩ ngày nghỉ không phải theo luật như thứ Bảy, ngày lễ… nhưng vẫn trả tỷ lệ tăng thêm 35%
- Hoặc đối với làm ban đêm, công ty cộng thêm tỷ lệ tăng cao hơn mức luật quy định
Đó là những trường hợp như vậy.
Điều này không vi phạm pháp luật.
Vì pháp luật chỉ quy định “mức tối thiểu”, nên công ty có thể đặt ra điều kiện có lợi hơn cho người lao động.
3．Ví dụ cụ thể ①: Tăng ca thông thường
Trường hợp: Ngày thường, giờ tan ca 18 giờ → tăng ca đến 20 giờ, tức 2 tiếng.
18:00〜20:00（2 tiếng）là làm ngoài giờ（25％）.
Tiền tăng ca:
Lương theo giờ 1,200円 × 1.25 × 2 tiếng ＝ 3,000円
Cách tính lương theo giờ:
Lương tháng 192,000円 ÷ số giờ làm việc quy định trong tháng 160 tiếng ＝ lương theo giờ 1,200円.
Giả định làm 8 tiếng/ngày × làm 20 ngày/tháng.
4．Ví dụ cụ thể ②: Tăng ca ban đêm
Trường hợp: Ngày thường, giờ tan ca 18 giờ → tăng ca đến 24 giờ.
Tính toán
- 18:00〜22:00（4 tiếng）là làm ngoài giờ（25％）
- 22:00〜24:00（2 tiếng）là làm ngoài giờ＋làm ban đêm（50％）
Tiền tăng ca
- 18:00〜22:00：Lương theo giờ 1,200円 × 1.25 × 4 tiếng ＝ 6,000円
- 22:00〜24:00：Lương theo giờ 1,200円 × 1.5 × 2 tiếng ＝ 3,600円
Tổng tiền tăng ca là 9,600円.
5．Ví dụ cụ thể ③: Đi làm vào ngày nghỉ theo luật
Trường hợp: Chủ nhật, tức ngày nghỉ theo luật, đi làm từ 9:00 → 14:00, tổng 5 tiếng.
9:00〜14:00（5 tiếng）là làm vào ngày nghỉ theo luật（35％）.
Tiền lương đi làm ngày nghỉ:
Lương theo giờ 1,200円 × 1.35 × 5 tiếng ＝ 8,100円
6．Lời kết
Như vậy, hôm nay, với chủ đề:
“Nền tảng tiền tăng ca ở Nhật” ── giúp bạn hình dung bằng con số về 25％・35％・50％
Tôi đã chia sẻ về các quy tắc tăng ca ở Nhật một cách đơn giản nhất có thể.
Nếu hiện tại bạn đang ở tình huống như:
- Làm tăng ca rất nhiều ở công ty Nhật, nhưng nhìn bảng lương cũng không hiểu rõ
- Làm ca đêm / đi làm ngày nghỉ nhiều, nhưng tiền lương gần như không khác mấy so với “lương theo giờ bình thường × số giờ”
- Bị công ty Nhật nói rằng: “Vì là tăng ca cố định nên không sao đâu”
Thì hãy thử cùng nhau tính một lần xem, với lương theo giờ của bạn × “25％・35％・50％”, thì thực ra bạn đáng lẽ phải nhận được bao nhiêu.
Tôi là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản.
Tôi tiếp nhận tư vấn về tăng ca chưa được trả, sa thải không công bằng, tai nạn lao động… bằng tiếng Nhật dễ hiểu và tiếng Việt, hỗ trợ toàn Nhật Bản, và cả từ nước ngoài.
“Tôi muốn nhờ kiểm tra xem bảng lương của mình có đúng theo pháp luật Nhật Bản không”
“Tôi muốn được cho biết sơ bộ tiền tăng ca ở Nhật của mình có thể là khoảng bao nhiêu”
Những tư vấn như vậy cũng hoàn toàn được.
Đừng giữ cảm giác khó chịu trong lòng một mình, bạn cứ nhắn chat qua Zalo bất cứ lúc nào nhé.
Hẹn gặp lại.
Bạn có thể trao đổi qua Zalo.
Nếu bạn muốn kiểm tra bảng lương, cách tính tiền tăng ca, tỷ lệ 25%・35%・50%, hoặc muốn biết sơ bộ mình có thể yêu cầu khoảng bao nhiêu, bạn có thể gửi tin nhắn để kiểm tra trước.
Kiểm tra qua ZaloTác giả
Nagai Yoshinao｜Luật sư duy nhất tại Nhật chuyên về “người Việt Nam đang cư trú tại Nhật”
Đã sống tại Hà Nội hơn 10 năm.
Chuyên hỗ trợ các vấn đề pháp lý như tăng ca chưa được trả, sa thải không công bằng, tai nạn lao động, tư cách lưu trú… cho người Việt Nam đang sống tại Nhật.
Văn phòng luật Nagai Vietnam (Shinjuku, Tokyo)
Lĩnh vực hỗ trợ:
Tăng ca chưa được trả・sa thải không công bằng／dịch vụ hỗ trợ nghỉ việc／tai nạn giao thông・tai nạn lao động／visa・cục xuất nhập cảnh／ly hôn・bồi thường ngoại tình／vụ án hình sự／pháp lý cho doanh nghiệp Nhật・doanh nghiệp Việt… và các lĩnh vực khác
