Chào các bạn người Việt đang làm việc tại Nhật.
Tôi là luật sư Nagai – luật sư chuyên hỗ trợ người Việt.
Hôm nay tôi sẽ giải thích về vấn đề “lệnh điều chuyển công tác và việc sa thải”.
Đây là một trường hợp thường gặp:
“Một người đang làm việc cho công ty ở Tokyo. Đột nhiên, giám đốc yêu cầu từ năm sau điều chuyển công tác đến chi nhánh ở tỉnh Nagano. Vì không muốn sống xa vợ đang ở Tokyo nên người này đã từ chối. Sau đó công ty sa thải người này. Vậy việc đó có trái pháp luật không?”
Thực tế, tôi nhận rất nhiều câu hỏi từ người Việt tại Nhật về lệnh điều chuyển công tác.
Đặc biệt là các trường hợp bị yêu cầu chuyển từ thành phố lớn – nơi có gia đình, bạn bè – đến các địa phương xa.
Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ về vấn đề này.
Kết luận
Về nguyên tắc, lệnh điều chuyển công tác của công ty là hợp pháp.
Và nếu người lao động liên tục từ chối một lệnh điều chuyển hợp lý, điều đó có thể trở thành lý do để công ty sa thải.
Tuy nhiên, cũng có những trường hợp ngoại lệ.
Có 2 trường hợp lệnh điều chuyển công tác có thể bị coi là vô hiệu.
Ngoại lệ ①: Có thỏa thuận giới hạn nơi làm việc
Nếu trong hợp đồng lao động hoặc văn bản thỏa thuận có ghi rõ, ví dụ:
- “Nơi làm việc chỉ giới hạn trong Tokyo”
- “Việc điều chuyển kèm theo thay đổi nơi ở cần có sự đồng ý của người lao động”
thì lệnh điều chuyển công tác có thể bị coi là vô hiệu.
※ Tuy nhiên, điểm này cũng cần lưu ý thêm.
Tuy nhiên, chỉ ghi “nơi làm việc là trong Tokyo” thì thường khó được coi là thỏa thuận giới hạn nơi làm việc trong suốt thời gian làm việc.
Trong thực tế pháp lý, nội dung này thường chỉ được hiểu là nơi làm việc tại thời điểm vào công ty, chứ không phải cam kết rằng sau này sẽ không bị điều chuyển sang nơi khác.
Ngoại lệ ②: Lệnh điều chuyển là “lạm dụng quyền”
Ngay cả khi không có thỏa thuận giới hạn nơi làm việc, lệnh điều chuyển vẫn có thể bị coi là vô hiệu nếu:
- không cần thiết cho công việc, hoặc
- gây thiệt hại nghiêm trọng cho người lao động.
Trong những trường hợp này, lệnh điều chuyển có thể bị xem là lạm dụng quyền của công ty.
Trường hợp A: Không có nhu cầu công việc thực sự
Nếu công ty ra lệnh điều chuyển với mục đích không liên quan đến công việc, ví dụ:
- gây áp lực để nhân viên tự nghỉ việc
- trả đũa vì nhân viên tố cáo nội bộ
- trả đũa vì yêu cầu trả tiền làm thêm
thì lệnh điều chuyển có thể bị coi là lạm dụng quyền và vô hiệu.
Trường hợp B: Gây bất lợi nghiêm trọng cho người lao động
Nếu việc điều chuyển gây thiệt hại rất lớn cho người lao động mà công ty không có bất kỳ sự xem xét hay hỗ trợ nào, thì cũng có thể bị coi là lạm dụng quyền.
Ví dụ:
- Người lao động mắc bệnh nặng và không thể tiếp tục điều trị ở nơi chuyển đến
- Có người thân cần chăm sóc mà chỉ mình có thể chăm sóc
- Công ty không hỗ trợ gì về chi phí chuyển nhà hay các điều kiện cần thiết
Trong những trường hợp như vậy, tính hợp pháp của lệnh điều chuyển có thể bị đặt vấn đề.
Tuy nhiên, những lý do sau đây trong thực tế thường không được coi là “thiệt hại nghiêm trọng”, nên khó trở thành căn cứ để từ chối lệnh điều chuyển công tác:
- Vẫn còn nợ vay mua nhà
- Con đang trong kỳ thi quan trọng
- Không muốn sống xa vợ/chồng
- Không muốn rời xa bạn bè hoặc cộng đồng người Việt đang sống cùng thành phố
- Muốn tiếp tục làm thêm hoặc học lớp buổi tối
Những khó khăn trong cuộc sống như vậy hoàn toàn có thể hiểu được.
Tuy nhiên, chỉ với các lý do này thì thường khó được coi là “lạm dụng quyền” của công ty trong thực tế pháp lý.
Khi nhận lệnh điều chuyển công tác, trước tiên hãy làm 3 việc sau
① Kiểm tra hợp đồng lao động và nội quy công ty
→ Xem có điều khoản về điều chuyển công tác hay giới hạn nơi làm việc hay không.
② Hỏi rõ lý do điều chuyển từ công ty
→ Yêu cầu công ty giải thích bằng văn bản: vì sao lại điều chuyển mình.
→ Kiểm tra xem trước đây có trường hợp tương tự hay không.
③ Tham khảo ý kiến luật sư
→ Nhờ luật sư đánh giá nên từ chối, chấp nhận hay có thể thương lượng với công ty.
Lời kết
Lệnh điều chuyển công tác thường đến rất bất ngờ.
Có thể bạn sẽ tự hỏi:
- “Vì sao lại là mình?”
- “Nếu mình từ chối thì sẽ thế nào?”
- “Nếu bị sa thải thì tình trạng visa của mình sẽ ra sao?”
Cảm thấy lo lắng hay bối rối trong tình huống này là điều hoàn toàn bình thường.
Nhưng bạn không cần phải một mình đối mặt với những vấn đề này.
Khi hiểu đúng quy định pháp luật và có cách xử lý phù hợp, bạn vẫn có nhiều lựa chọn để bảo vệ quyền lợi của mình.
Nếu bạn đang gặp tình huống tương tự, hãy cứ thoải mái liên hệ tư vấn qua Zalo (miễn phí).
Tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ.
Hẹn gặp lại các bạn trong bài viết tiếp theo.
Bạn có thể trao đổi qua Zalo.
Nếu bạn bị yêu cầu điều chuyển công tác, lo lắng về việc từ chối lệnh điều chuyển, bị đe dọa sa thải, hoặc muốn kiểm tra lệnh điều chuyển có hợp pháp hay không, bạn có thể gửi tin nhắn để kiểm tra trước.
Kiểm tra qua ZaloTác giả
Luật sư Yoshinao Nagai (Văn phòng Luật Nagai Việt Nam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản, ông đặt văn phòng tại Shinjuku, Tokyo, chủ yếu tư vấn và hỗ trợ về vấn đề lao động và tư cách lưu trú (visa).
Ông đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, nên hiểu khá rõ về con người và hoàn cảnh của người Việt Nam.
Nếu bạn gặp các vấn đề như:
- chưa được trả tiền làm thêm giờ
- bị sa thải không hợp lý
- tai nạn lao động
- hoặc các vấn đề pháp lý khác
hãy liên hệ qua Zalo bất cứ lúc nào.
- ✅ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
- ✅ Tư vấn bằng tiếng Việt
※ Bài viết này chỉ mang tính giải thích chung. Việc đánh giá cụ thể còn phụ thuộc vào từng trường hợp. Nếu bạn đang gặp vấn đề, nên trao đổi với luật sư sớm để được tư vấn phù hợp.
