Ở Nhật,Bị hủy quyết định tuyển dụng đột ngột trước khi vào làm – Visa cũng sắp hết hạnCông ty không gia hạn hợp đồng lao động. Đây có phải là vi phạm pháp luật không？

Xin chào các bạn người Việt đang làm việc tại Nhật.

Tôi là luật sư Nagai – luật sư chuyên hỗ trợ người Việt.

Chị Trần (27 tuổi) làm việc tại một nhà hàng ở Osaka theo diện visa kỹ năng đặc định Tokutei Gino.

Khi vào làm, giám đốc đã nói:

Tin vào lời đó, chị Trần ký hợp đồng lao động 1 năm và làm việc rất chăm chỉ.

Sau 1 năm làm việc, khi hợp đồng sắp hết hạn, giám đốc đột nhiên nói:

Những trường hợp tư vấn như thế này thực sự rất nhiều.

Hôm nay, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu về quy định khi hợp đồng lao động có thời hạn không được gia hạn.

1. Kết luận

Dưới đây là những trường hợp việc không gia hạn hợp đồng có thể bị xem là vi phạm pháp luật.

2. Hai trường hợp dễ bị coi là vi phạm pháp luật

Trường hợp A: Hợp đồng đã được gia hạn nhiều lần trước đó

Ví dụ:

• Hợp đồng 1 năm được gia hạn 3, 4, 5 lần.
• Mỗi lần gần như tự động được gia hạn.

Trong trường hợp này, trên thực tế quan hệ lao động gần giống như làm việc lâu dài.

Càng gia hạn nhiều lần, người lao động càng có lý do để tin rằng năm sau cũng sẽ tiếp tục làm việc.

Vì vậy, công ty không thể đột ngột nói “lần này không gia hạn nữa” một cách tự do.

Tương tự như việc sa thải trong thời hạn hợp đồng, công ty phải có lý do bất khả kháng (lý do chính đáng).

Ví dụ:

• Bệnh nặng hoặc chấn thương nghiêm trọng khiến không thể tiếp tục làm việc
• Khai gian lý lịch nghiêm trọng
• Phạm tội nghiêm trọng làm ảnh hưởng lớn đến uy tín công ty
• Quấy rối nghiêm trọng
• Tham ô, trộm cắp hoặc các hành vi gian lận
• Thái độ làm việc cực kỳ kém (thường xuyên xúc phạm người khác, không nghe chỉ đạo, tự ý nghỉ việc, làm thêm trái phép…)
• Thiên tai lớn như động đất làm nhà máy sụp đổ khiến công ty khó tiếp tục hoạt động

Trường hợp B: Người lao động có kỳ vọng cao rằng sẽ tiếp tục làm việc lâu dài

Ví dụ:

• Khi tuyển dụng, công ty nói “chúng tôi muốn bạn làm việc lâu dài”
• Công ty có kế hoạch công việc 5 năm, dự kiến tiếp tục sử dụng lao động
• Cấp trên từng nói “năm sau cũng nhờ bạn tiếp tục cố gắng nhé”
• Được giao các công việc ổn định lâu dài như kế toán, dây chuyền sản xuất… (chỉ dừng khi công ty đóng cửa)
• Làm công việc giống hệt nhân viên chính thức

Trong những trường hợp như vậy, nếu công ty đột ngột nói không gia hạn hợp đồng, thì có khả năng bị coi là vi phạm pháp luật.

Vậy nếu rơi vào trường hợp B, khi nào công ty được phép không gia hạn hợp đồng?

Thông thường, chỉ khi có lý do nghiêm trọng, ví dụ:

• Thường xuyên nghỉ việc hoặc đi trễ không phép, dù đã bị nhắc nhở nhiều lần
• Có hành vi nghiêm trọng như bạo lực, quấy rối, tham ô…
• Mắc bệnh dài hạn và khả năng hồi phục để làm việc rất thấp
• Đã được hướng dẫn nhiều lần nhưng không cải thiện, gây ảnh hưởng đến công việc

Ngược lại, những lý do sau thường không đủ để không gia hạn hợp đồng, ví dụ:

• “Không hợp với cấp trên” hoặc “không hợp văn hóa công ty”
• Tiếng Nhật chưa thật sự tốt
• Một lần mắc lỗi nhỏ hoặc nghỉ làm một ngày.

3. Nếu việc từ chối gia hạn hợp đồng là vi phạm pháp luật thì sao?

Nếu bạn vẫn muốn tiếp tục làm việc tại công ty

• Hợp đồng lao động sẽ được coi là đã được gia hạn
• Bạn có thể tiếp tục làm việc tại công ty
• Nếu có khoảng thời gian bạn không được làm việc do bị từ chối gia hạn, bạn còn có thể nhận tiền lương cho khoảng thời gian đó

Nếu bạn không muốn tiếp tục làm việc tại công ty

Trong nhiều trường hợp, hai bên sẽ thỏa thuận chấm dứt hợp đồng, và công ty sẽ trả tiền bồi thường giải quyết (tiền hòa giải).

Kết luận

Nếu hợp đồng hết hạn, đừng vội nghĩ rằng mình không còn lựa chọn nào.

Theo pháp luật Nhật Bản, ngay cả với hợp đồng lao động có thời hạn, việc công ty đột ngột thông báo không gia hạn hợp đồng cũng được quy định và kiểm soát khá chặt chẽ.

Nếu việc từ chối gia hạn bị xác định là vi phạm pháp luật:

• Hợp đồng có thể được coi là đã được gia hạn
• Bạn có thể tiếp tục làm việc tại công ty
• Ngoài ra, bạn còn có thể nhận tiền lương cho khoảng thời gian không được làm việc

Trong trường hợp bạn không muốn tiếp tục làm việc tại công ty, vẫn có một hướng giải quyết khác.

Hai bên có thể thỏa thuận nghỉ việc, và công ty trả một khoản tiền giải quyết.

Nếu bạn giống như chị Trần – đã tin vào lời nói “hãy làm việc lâu dài với công ty” và làm việc chăm chỉ, nhưng sau đó lại bất ngờ nhận thông báo không gia hạn hợp đồng, bạn không cần phải tự mình chịu đựng hoặc lo lắng một mình.

Bạn có thể trao đổi với luật sư để hiểu rõ quyền lợi của mình.

Nếu cần, hãy liên hệ qua Zalo để được tư vấn (miễn phí). Chúng tôi luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ bạn.

Tác giả

Luật sư Yoshinao Nagai

(Văn phòng luật Nagai Việt Nam)

Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản, ông Nagai hoạt động chủ yếu tại Shinjuku, Tokyo, tập trung vào các vấn đề như tranh chấp lao động và hỗ trợ về tư cách lưu trú (visa).

Ông đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, vì vậy ông hiểu khá rõ hoàn cảnh và những khó khăn của người Việt tại Nhật.

Nếu bạn gặp các vấn đề pháp lý như:

• Bị nợ tiền làm thêm giờ
• Bị sa thải không hợp lý
• Tai nạn lao động
• Hoặc các vấn đề pháp lý khác

Bạn có thể liên hệ tư vấn qua Zalo bất cứ lúc nào.

• ✔ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
• ✔ Có thể tư vấn bằng tiếng Việt.