Ở Nhật, Tai nạn giao thông gây tử vong tại Nhật Bản: Mức bồi thường thiệt hại là bao nhiêu?

Xin chào mọi người, tôi là Nagai Yoshinao, luật sư hỗ trợ người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản.

Ngay sau khi mất đi người thân trong một vụ tai nạn giao thông, chắc hẳn không ai muốn nghĩ đến “chuyện tiền bạc”.

Tuy nhiên, để bảo vệ cuộc sống, chi phí học tập và tương lai của gia đình còn lại, việc yêu cầu bồi thường thiệt hại đúng mức là rất quan trọng.

Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu và thực tế rằng: khi một người thân trong gia đình không may tử vong do tai nạn giao thông tại Nhật Bản, ai có quyền yêu cầu bồi thường và có thể yêu cầu bao nhiêu.

1. Ai có quyền yêu cầu bồi thường?

Quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại của người đã mất sẽ được những người thừa kế tiếp nhận.

Việc ai là người thừa kế sẽ được xác định theo pháp luật Nhật Bản. Thông thường:

• Nếu người mất có vợ/chồng hoặc con, thì vợ/chồng và con sẽ là người thừa kế.
• Nếu người mất không có con, cha mẹ có thể trở thành người thừa kế.
• Nếu người mất không có vợ/chồng, con hoặc cha mẹ, thì anh chị em ruột có thể trở thành người thừa kế.

2. Có thể yêu cầu bồi thường những khoản nào?

Các khoản thiệt hại chính có thể yêu cầu người gây tai nạn bồi thường gồm:

Chi phí điều trị:

Các chi phí thực tế phát sinh trước khi người bị nạn qua đời, ví dụ như chi phí cấp cứu, điều trị, vận chuyển bằng xe cứu thương, v.v.

Tiền bồi thường tổn thất tinh thần do tử vong của người bị nạn:

Mức tham khảo thường là khoảng 28 triệu yên nếu người mất là trụ cột gia đình; khoảng 25 triệu yên nếu là vợ/chồng; và khoảng 20–25 triệu yên nếu là con hoặc người cao tuổi.

Chi phí tang lễ:

Được bồi thường trong phạm vi hợp lý. Mức tham khảo thường là khoảng 1,5 triệu yên. Nếu hóa đơn thực tế thấp hơn thì thường căn cứ theo chi phí thực tế.

Thu nhập bị mất trong tương lai:

Đây là khoản thu nhập mà người đã mất lẽ ra có thể kiếm được trong tương lai. Khoản này được tính theo giá trị hiện tại, dựa trên công thức: thu nhập cơ sở × (1 − phần chi phí sinh hoạt được khấu trừ) × hệ số Leibniz.

Tiền bồi thường tổn thất tinh thần cho người thân:

Vợ/chồng, con hoặc cha mẹ của người đã mất cũng có thể yêu cầu bồi thường cho tổn thất tinh thần của chính họ.

3. Ví dụ tính toán: Người Việt Nam 30 tuổi, làm việc tại Nhật, thu nhập hằng năm 400万円

Giả định tính toán

Người bị tai nạn là người Việt Nam, 30 tuổi, làm kỹ sư tại Nhật theo tư cách lưu trú “Kỹ thuật / Tri thức nhân văn / Nghiệp vụ quốc tế”, có vợ/chồng và 1 con, nên được giả định là trụ cột gia đình.

Thu nhập cơ sở: 400万円

Đây là thu nhập thực tế của người bị nạn trước khi xảy ra tai nạn.

Tỷ lệ khấu trừ chi phí sinh hoạt: 30%

Đây là tỷ lệ dùng để khấu trừ phần thu nhập mà người đã mất lẽ ra sẽ sử dụng cho sinh hoạt cá nhân khi tính “thu nhập bị mất trong tương lai” trong vụ tai nạn tử vong. Thông thường, nếu người đã mất là trụ cột gia đình, tỷ lệ tham khảo là khoảng 30%.

Số năm còn có thể làm việc: 37 năm, tính đến 67 tuổi

Việc tính thu nhập bị mất trong tương lai được thực hiện trên giả định rằng người đã mất lẽ ra có thể tiếp tục làm việc đến 67 tuổi.

Hệ số Leibniz: 22.1672

Đây là hệ số được tính dựa trên số năm còn có thể làm việc, trong trường hợp này là 37 năm và lãi suất 3%/năm.

Chi phí tang lễ: 150万円

Đây là mức tham khảo thường được sử dụng.

Tiền bồi thường tổn thất tinh thần do tử vong của người bị nạn: 2,800万円

Trong thực tiễn, mức bồi thường này đã có tiêu chuẩn tương đối rõ ràng. Đối với trường hợp người đã mất là trụ cột gia đình như ví dụ này, mức tham khảo là 2,800万円, bao gồm cả tiền bồi thường tổn thất tinh thần của người thân gần gũi.

Tiền bồi thường tổn thất tinh thần cho người thân:

Trong thực tiễn, khoản bồi thường tổn thất tinh thần của người thân thường được tính chung trong khoản bồi thường tổn thất tinh thần do tử vong nêu trên. Vì vậy, khoản 2,800万円 ở trên đã bao gồm cả phần bồi thường này.

Trong ví dụ này, giả sử tỷ lệ lỗi giữa người đã mất và người gây tai nạn là 1:9. Nói cách khác, người đã mất có 10% lỗi trong vụ tai nạn.

Ví dụ tính toán

① Thu nhập bị mất trong tương lai

Đây là khoản thu nhập mà người đã mất lẽ ra có thể kiếm được nếu tiếp tục làm việc đến 67 tuổi, sau khi trừ đi phần chi phí sinh hoạt cá nhân.

② Tiền bồi thường tổn thất tinh thần và chi phí tang lễ

③ Tổng tạm tính trước khi trừ lỗi và khấu trừ các khoản liên quan

④ Khấu trừ theo tỷ lệ lỗi

Nếu người đã mất có 10% lỗi trong vụ tai nạn, phần lỗi này sẽ được khấu trừ.

⑤ Chi phí luật sư: 824万円

Trong trường hợp khởi kiện tại tòa án, có thể yêu cầu người gây tai nạn bồi thường thêm chi phí luật sư ở mức khoảng 10% số tiền được tòa chấp nhận sau khi đã khấu trừ tỷ lệ lỗi.

4. Khi tính thu nhập bị mất trong tương lai, căn cứ vào lương ở Nhật hay lương ở Việt Nam?

“Thu nhập bị mất trong tương lai” là khoản thu nhập mà người đã mất lẽ ra có thể nhận được nếu không xảy ra tai nạn.

Đối với tai nạn giao thông liên quan đến người nước ngoài, điểm quan trọng là:

Về cơ bản, nếu người đó đã sống ở Nhật trong thời gian dài và có khả năng cao sẽ tiếp tục làm việc tại Nhật trong tương lai, thì việc tính toán thường dựa trên thu nhập tại Nhật.

Ví dụ, người đó kết hôn với người Nhật, con đang đi học tại Nhật, đã làm việc lâu dài tại Nhật, hoặc liên tục gia hạn visa. Trong những trường hợp như vậy, vì khả năng tiếp tục làm việc tại Nhật là cao, nên thu nhập tại Nhật thường được dùng làm căn cứ tính toán.

Ngược lại, đối với các trường hợp như thực tập sinh kỹ năng hoặc lao động kỹ năng đặc định, tức là thời gian được ở lại Nhật có giới hạn, cách tính có thể sẽ khác.

Đối với khoảng thời gian dự kiến còn làm việc tại Nhật, thu nhập tại Nhật sẽ được dùng làm căn cứ. Tuy nhiên, nếu sau đó khả năng cao người đó sẽ về Việt Nam, thì đối với giai đoạn sau khi về nước, thu nhập có thể kiếm được tại Việt Nam có thể được dùng làm căn cứ tính toán.

Vì vậy, cần chuẩn bị đầy đủ các tài liệu như thẻ cư trú, lịch sử gia hạn visa, hợp đồng lao động, bảng lương, tình trạng gia đình và thực tế sinh sống tại Nhật. Những tài liệu này có thể ảnh hưởng đến việc khoản bồi thường được tính theo thu nhập tại Nhật, hay sẽ chuyển sang tính theo thu nhập tại Việt Nam từ một thời điểm nhất định.

Điều này cũng có thể làm thay đổi đáng kể số tiền bồi thường cuối cùng.

5. Số tiền bồi thường do công ty bảo hiểm đề xuất thường thấp!

Trong nhiều vụ tai nạn giao thông, người gây tai nạn có tham gia bảo hiểm ô tô tự nguyện.

Vì vậy, trên thực tế, bên chi trả tiền bồi thường thường không phải là chính người gây tai nạn, mà là công ty bảo hiểm.

Tuy nhiên, cần lưu ý một điều.

Do đó, số tiền mà công ty bảo hiểm đưa ra ban đầu thường thấp hơn số tiền có thể được tòa án công nhận.

Ví dụ, các khoản như tiền bồi thường tổn thất tinh thần do tử vong, thu nhập bị mất trong tương lai, tỷ lệ khấu trừ chi phí sinh hoạt, tiền bồi thường tổn thất tinh thần cho gia đình, hoặc tỷ lệ lỗi có thể bị tính theo hướng thấp hơn từng chút một.

Kết quả là gia đình có thể được đề xuất một số tiền thấp hơn khá nhiều so với khoản bồi thường lẽ ra có thể nhận được.

Ngược lại, nếu có luật sư tham gia, luật sư sẽ tính toán và yêu cầu bồi thường dựa trên tiêu chuẩn được sử dụng trong xét xử tại tòa án.

Khi có luật sư đại diện, công ty bảo hiểm cũng sẽ phải cân nhắc khả năng vụ việc được đưa ra tòa. Vì vậy, việc thương lượng theo mức gần với tiêu chuẩn của tòa án sẽ dễ dàng hơn.

6. Chi phí luật sư là bao nhiêu?

Chi phí luật sư thường được tính theo một tỷ lệ nhất định trên số tiền bồi thường thu hồi được.

Tại các văn phòng luật thông thường, mức phí phổ biến là khoảng 11% số tiền thu hồi được + 20万円.

Riêng tại Nagai Vietnam, phí tư vấn và phí khởi đầu là 0 yên. Phí luật sư được tính bằng 10% số tiền thu hồi được.

Ngoài ra, trong trường hợp khởi kiện tại tòa án, khoảng 10% số tiền thiệt hại có thể được yêu cầu người gây tai nạn bồi thường như một phần chi phí luật sư.

Vì vậy, phần chi phí luật sư mà người bị hại hoặc gia đình thực sự phải chịu thường không quá lớn.

Ví dụ, nếu thu hồi được tổng cộng 9,065万円, bao gồm 8,241万円 tiền thiệt hại và 824万円 chi phí luật sư, thì phí luật sư là 906万円. Khi đó, số tiền còn lại mà những người thừa kế nhận được là 8,159万円.

Trong trường hợp người bị hại có tham gia bảo hiểm ô tô hoặc xe máy tự nguyện, hợp đồng bảo hiểm thường có kèm điều khoản bảo hiểm chi phí luật sư.

Nếu có điều khoản này, công ty bảo hiểm sẽ chi trả chi phí luật sư cho bạn, tối đa đến 300万円.

7. Những hiểu lầm thường gặp

Lấy Nagai Vietnam làm ví dụ, phí tư vấn và phí khởi đầu đều là 0 yên.

Chỉ khi thu hồi được tiền bồi thường thì mới phát sinh chi phí luật sư. Cụ thể, phí luật sư là 10% số tiền thu hồi được.

Ngoài ra, trong nhiều trường hợp, khi có luật sư đại diện, số tiền bồi thường có thể nhận được sẽ tăng lên đáng kể.

Vì vậy, ngay cả sau khi tính chi phí luật sư, số tiền bồi thường thực nhận vẫn thường cao hơn.

Nếu trong bảo hiểm tự nguyện mà phía người bị hại tham gia có điều khoản bảo hiểm chi phí luật sư, thì thông thường chi phí luật sư sẽ được bảo hiểm chi trả, tối đa 300万円.

Thông thường, mức bồi thường do công ty bảo hiểm đề xuất sẽ thấp hơn mức tính theo tiêu chuẩn của tòa án, còn gọi là tiêu chuẩn luật sư.

Khi có luật sư đại diện, gia đình người bị hại có thể thương lượng dựa trên tiêu chuẩn của tòa án.

Nhờ đó, có thể kỳ vọng số tiền bồi thường sẽ được tăng lên đáng kể.

8. Tổng kết

Trên đây là phần giải thích về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại trong trường hợp không may có người thân qua đời do tai nạn giao thông.

Xin nhắc lại, công ty bảo hiểm thường có xu hướng cố gắng giảm số tiền bồi thường xuống mức thấp nhất có thể.

Bằng cách nhờ luật sư hỗ trợ và yêu cầu, thương lượng theo tiêu chuẩn của tòa án, gia đình người bị hại có thể tăng số tiền bồi thường nhận được.

Tôi là Nagai Yoshinao, luật sư hỗ trợ người Việt Nam đang làm việc tại Nhật Bản giải quyết các vấn đề pháp lý.

Bạn có thể liên hệ tư vấn bất cứ lúc nào qua Zalo chat.

Chúng tôi tiếp nhận tư vấn miễn phí bằng tiếng Việt từ mọi nơi trên toàn Nhật Bản.

Hẹn gặp lại các bạn trong bài viết tiếp theo.

Tác giả

Văn phòng Luật Nagai Vietnam

Luật sư Nagai Yoshinao

Chúng tôi hỗ trợ pháp lý cho người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản trong các vấn đề như lao động, tranh chấp tiền bạc, tranh chấp hợp đồng, tai nạn giao thông, mâu thuẫn nam nữ và các vấn đề pháp lý khác.

Chúng tôi có tư vấn miễn phí qua chat.

Vui lòng liên hệ qua Zalo.

永井ベトナム法律事務所

弁護士　永井義直

日本で暮らすベトナムの人たちへ、労務問題、お金トラブル、契約トラブル、交通事故、男女トラブルなどの法律支援をしています。

無料チャット相談をしています。

Zaloへご連絡ください。