Q: Con gái tôi bị tai nạn giao thông trên đường đi làm và hiện vẫn bất tỉnh. Chúng tôi chưa yêu cầu bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm tai nạn lao động và công ty bảo hiểm của bên gây tai nạn bồi thường. Liệu có hết thời hiệu không?
永井義直Q：娘が通勤中の交通事故で意識不明です。自賠責・労災・相手保険会社への請求をしていません。時効になりませんか？
▪️ Nội dung tư vấn
Con gái tôi bị tai nạn giao thông trên đường đi làm tại Nhật Bản, bị thương nặng và đến nay vẫn bất tỉnh.
Đã 1 năm rưỡi kể từ ngày xảy ra tai nạn, nhưng chúng tôi vẫn chưa:
- Trực tiếp yêu cầu bảo hiểm trách nhiệm bắt buộc bồi thường
- Làm thủ tục hưởng bảo hiểm tai nạn lao động
- Yêu cầu công ty bảo hiểm của bên gây tai nạn bồi thường thiệt hại
Con gái tôi hiện không thể tự bày tỏ ý chí.
Nếu cứ để như vậy mà không làm gì, liệu có hết thời hiệu và không còn được nhận bồi thường hay không?
▪️ Kết luận
Nếu mới 1 năm rưỡi kể từ ngày xảy ra tai nạn thì hiện tại, khả năng các yêu cầu bồi thường quan trọng đã hết thời hiệu là không cao.
Tuy nhiên, trong bảo hiểm tai nạn lao động tại Nhật Bản có một số khoản trợ cấp hết thời hiệu sau 2 năm.
Vì vậy, bạn không nên chủ quan để mặc mà hãy tiến hành thủ tục càng sớm càng tốt.
※ Thời điểm bắt đầu tính và thời hạn yêu cầu sẽ khác nhau tùy theo từng loại trợ cấp hoặc thiệt hại. Đây là vấn đề rất phức tạp. Nội dung dưới đây chỉ giải thích một cách khái quát. Việc xác định sai thời hiệu có thể gây thiệt hại lớn, vì vậy cần kiểm tra cụ thể đối với từng vụ việc.
① Bảo hiểm tai nạn lao động 労災保険
Nếu bị tai nạn giao thông trên đường đi làm tại Nhật Bản, bạn có thể được bảo hiểm tai nạn lao động bồi thường theo chế độ tai nạn trên đường đi làm.
Các quyền lợi chính gồm:
▪️ Trợ cấp điều trị 療養給付
Đây là khoản chi trả cho viện phí, tiền thuốc và các chi phí điều trị khác.
Trong nhiều trường hợp, bảo hiểm tai nạn lao động sẽ thanh toán trực tiếp cho bệnh viện.
Nếu bạn đã tự thanh toán trước các chi phí điều trị thì thời hiệu yêu cầu là 2 năm kể từ ngày hôm sau của ngày thanh toán khoản chi phí đó.
▪️ Trợ cấp nghỉ việc 休業給付
Đây là khoản trợ cấp dành cho trường hợp phải nghỉ làm và không được trả lương do tai nạn.
Quyền yêu cầu phát sinh đối với từng ngày không được trả lương và hết thời hiệu sau 2 năm, tính từ ngày hôm sau.
Vì vậy, nếu đã quá 2 năm kể từ ngày xảy ra tai nạn, các ngày nghỉ cũ có thể lần lượt hết thời hiệu.
Trong trường hợp này, tai nạn đã xảy ra được 1 năm rưỡi nên cần đặc biệt kiểm tra và làm thủ tục nhận khoản trợ cấp này càng sớm càng tốt.
▪️ Trợ cấp hằng năm do thương tật hoặc bệnh tật 傷病年金
Đây là khoản trợ cấp hằng năm dành cho người vẫn đang điều trị, nhưng sau hơn 1 năm 6 tháng kể từ khi bắt đầu điều trị vẫn trong tình trạng nghiêm trọng và thuộc một trong các cấp độ thương tật hoặc bệnh tật theo quy định.
Nói cách khác, đây là chế độ dành cho người bị thương nặng nhưng tình trạng vẫn chưa ổn định.
Do Chánh Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động chủ động xem xét và quyết định nên không có vấn đề về thời hiệu yêu cầu hưởng trợ cấp.
Ngoài khoản trợ cấp hằng năm, người bị nạn còn có thể được nhận một số khoản khác, như trợ cấp đặc biệt một lần do thương tật hoặc bệnh tật.
▪️ Trợ cấp hằng năm do khuyết tật 障害年金
Đây là khoản trợ cấp dành cho trường hợp đã tiếp tục điều trị nhưng không còn khả năng cải thiện thêm, tức là đã “ổn định tình trạng bệnh”, và vẫn còn di chứng.
Nếu thuộc cấp độ khuyết tật từ cấp 1 đến cấp 7, khoản trợ cấp này sẽ được chi trả hằng năm.
Quyền yêu cầu hưởng trợ cấp hết thời hiệu sau 5 năm kể từ ngày hôm sau của ngày thương tật hoặc bệnh tật được chữa khỏi. Khái niệm “chữa khỏi” ở đây bao gồm cả trường hợp đã ổn định tình trạng bệnh.
Ngoài khoản trợ cấp hằng năm, người bị nạn còn được nhận trợ cấp đặc biệt một lần do khuyết tật.
② Bảo hiểm trách nhiệm bắt buộc đối với ô tô, xe máy
自賠責保険（自動車損害賠償責任保険）
Đây là loại bảo hiểm bắt buộc mà về nguyên tắc, tất cả ô tô và xe máy tại Nhật Bản đều phải tham gia nhằm bảo đảm quyền lợi tối thiểu cho nạn nhân tai nạn giao thông.
Ngay cả khi bên gây tai nạn không tham gia bảo hiểm tự nguyện, nạn nhân vẫn có thể nhận được khoản bồi thường tối thiểu từ bảo hiểm bắt buộc này.
Phạm vi bồi thường bao gồm chi phí điều trị, thu nhập bị mất do phải nghỉ làm, tiền bồi thường tổn thất tinh thần và di chứng sau tai nạn.
Thời hiệu yêu cầu là:
- Đối với thương tích: 3 năm kể từ ngày hôm sau của ngày xảy ra tai nạn
- Đối với di chứng: 3 năm kể từ ngày hôm sau của ngày tình trạng bệnh được xác định là đã ổn định
Trong trường hợp có nguy cơ để lại di chứng nghiêm trọng như vụ việc này, yêu cầu bồi thường đối với phần di chứng là đặc biệt quan trọng.
③ Yêu cầu người gây tai nạn và công ty bảo hiểm tự nguyện bồi thường thiệt hại
Bảo hiểm tai nạn lao động và bảo hiểm trách nhiệm bắt buộc có thể không bồi thường đầy đủ tất cả thiệt hại.
Vì vậy, đối với phần thiệt hại còn lại, nạn nhân có thể yêu cầu trực tiếp người gây tai nạn hoặc công ty bảo hiểm tự nguyện của người đó bồi thường.
Các khoản bồi thường có thể bao gồm:
- Tiền bồi thường tổn thất tinh thần
- Thu nhập đáng lẽ có thể kiếm được trong tương lai
- Chi phí chăm sóc trong tương lai
Thời hiệu yêu cầu bồi thường thiệt hại về tính mạng, sức khỏe về nguyên tắc là 5 năm kể từ ngày xảy ra tai nạn.
▪️ Tổng kết
Trên đây là những thời hiệu quan trọng cần lưu ý khi bị tai nạn giao thông trên đường đi làm tại Nhật Bản.
Nếu tai nạn mới xảy ra được 1 năm rưỡi như trường hợp này thì vẫn còn nhiều khả năng có thể làm thủ tục yêu cầu bồi thường.
Tuy nhiên, trợ cấp nghỉ việc và trợ cấp chăm sóc thuộc bảo hiểm tai nạn lao động có thời hiệu 2 năm.
Vì vậy, ngay ở thời điểm này, điều quan trọng là phải xem xét tổng thể cả ba chế độ gồm bảo hiểm tai nạn lao động, bảo hiểm trách nhiệm bắt buộc và bảo hiểm tự nguyện, đồng thời tiến hành thủ tục càng sớm càng tốt.
※ Thời điểm bắt đầu tính và thời hạn yêu cầu sẽ khác nhau tùy theo từng loại trợ cấp hoặc thiệt hại. Đây là vấn đề rất phức tạp. Nội dung trên chỉ giải thích một cách khái quát. Việc xác định sai thời hiệu có thể gây thiệt hại lớn, vì vậy cần kiểm tra cụ thể đối với từng vụ việc.
Tác giả
Luật sư Yoshinao Nagai
(Văn phòng luật Nagai Việt Nam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc và sinh sống tại Nhật Bản, ông Nagai tập trung hỗ trợ các vấn đề như tranh chấp lao động, tai nạn lao động, tai nạn giao thông, tranh chấp về tiền bạc và hợp đồng, tranh chấp nam nữ, ly hôn và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Ông đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, vì vậy ông hiểu khá rõ hoàn cảnh và những khó khăn của người Việt tại Nhật.
Nếu bạn gặp các vấn đề pháp lý như:
- Bị sa thải không hợp lý
- Bị nợ tiền làm thêm giờ
- Bị tai nạn lao động
- Bị tai nạn giao thông
- Có tranh chấp về hợp đồng
- Không được thanh toán tiền
- Là nạn nhân của tội phạm tình dục
- Ngoại tình, tranh chấp nam nữ
- Ly hôn, phân chia tài sản, tiền cấp dưỡng nuôi con
- Hoặc các vấn đề pháp lý khác
Bạn có thể liên hệ tư vấn qua Zalo bất cứ lúc nào.
✔ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
✔ Có thể tư vấn bằng tiếng Việt
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
