Hỏi: Tôi là kỹ sư hệ thống. Công ty nói rằng “Vì áp dụng chế độ làm việc tự quyết nên không được trả tiền làm thêm giờ”. Điều này có đúng không?
永井義直Q：システムエンジニアです。「裁量労働制だから残業代は出ない」と言われました。本当ですか？
Nội dung tư vấn
Tôi đang làm kỹ sư hệ thống tại một công ty IT ở Nhật Bản.
Hằng ngày, tôi phải làm thêm nhiều giờ. Khi tôi hỏi công ty về tiền làm thêm, công ty nói:
“Vì áp dụng chế độ làm việc tự quyết nên dù làm bao nhiêu giờ cũng không được trả tiền làm thêm.”
Tuy nhiên, thời gian đi làm của tôi do công ty quy định.
Nội dung công việc và cách thực hiện cũng được cấp trên hướng dẫn rất chi tiết. Tôi không được tự quyết định thời gian hoặc cách tiến hành công việc.
Trong trường hợp như vậy, công ty vẫn có thể áp dụng chế độ làm việc tự quyết và không trả tiền làm thêm giờ hay không?
Kết luận
Không phải cứ là kỹ sư hệ thống thì sẽ đương nhiên áp dụng chế độ làm việc tự quyết.
Hiểu đơn giản, đây là chế độ mà người lao động được trao quyền tự quyết khá lớn về cách tiến hành công việc và cách sử dụng thời gian làm việc.
Vì vậy, không phải kỹ sư hệ thống nào cũng thuộc đối tượng áp dụng chế độ này.
Ví dụ, nếu:
- Giờ đi làm được quy định cụ thể;
- Cấp trên đưa ra chỉ dẫn chi tiết về cách thực hiện công việc;
- Người lao động không thể tự quyết định cách phân bổ thời gian làm việc;
thì việc áp dụng chế độ làm việc tự quyết trong trường hợp này có thể không phù hợp.
Ngoài ra, pháp luật cũng quy định cụ thể những công việc nào được áp dụng chế độ này.
Ngay cả đối với công việc liên quan đến hệ thống, chỉ một số công việc nhất định như phân tích hoặc thiết kế hệ thống mới có thể thuộc đối tượng áp dụng. Không phải cứ làm công việc lập trình, bảo trì hoặc vận hành hệ thống thì đương nhiên được áp dụng chế độ làm việc tự quyết.
Bên cạnh đó, để áp dụng chế độ này, công ty phải thực hiện các thủ tục theo quy định pháp luật, chẳng hạn như ký kết thỏa thuận giữa người lao động và người sử dụng lao động, đồng thời phải có sự đồng ý của chính người lao động.
Nói cách khác, công ty không thể chỉ nói rằng “Bạn là kỹ sư hệ thống nên áp dụng chế độ làm việc tự quyết”.
Nếu chế độ này không được áp dụng đúng quy định, bạn có thể yêu cầu công ty thanh toán tiền làm thêm giờ còn thiếu dựa trên thời gian thực tế đã làm việc.
