Q: Tại Nhật Bản, tôi phải chịu khoản nợ bồi thường thiệt hại ７５０万円 do tai nạn giao thông. Tôi có thể tự phá sản không?
永井義直Q：交通事故で750万円の損害賠償債務を負いました。自己破産できますか？
▪️ Nội dung tư vấn
Tôi đang lái ô tô tại Nhật Bản thì do thiếu chú ý phía trước nên gây ra tai nạn giao thông.
Tôi không tham gia bảo hiểm tự nguyện.
Xe của đối phương là xe cao cấp và tôi bị yêu cầu bồi thường ７５０万円 cho thiệt hại về tài sản. Tòa án cũng đã xác định nghĩa vụ thanh toán này.
Tôi không lái xe khi uống rượu và cũng không bỏ chạy sau tai nạn. Tôi cũng không bị xử phạt hình sự.
Tôi là người nước ngoài, đang làm việc tại Nhật Bản và có thu nhập hàng tháng là ２３万円.
Tôi hoàn toàn không có khả năng trả khoản nợ ７５０万円.
Tôi có thể làm thủ tục tự phá sản (自己破産) không?
Q1．Khoản ７５０万円 do tai nạn giao thông có thể được xử lý bằng thủ tục tự phá sản không?
Có. Bạn có thể làm thủ tục tự phá sản.
Về nguyên tắc, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại phát sinh từ tai nạn giao thông cũng thuộc phạm vi có thể được xử lý trong thủ tục phá sản.
Đối với một vụ tai nạn chỉ gây thiệt hại tài sản do lỗi thiếu chú ý phía trước thông thường như trường hợp này, nếu tòa án cho phép miễn trách nhiệm (免責) thì nghĩa vụ thanh toán ７５０万円 có thể được miễn.
Q2．Sau khi tự phá sản, khoản ７５０万円 sẽ thế nào?
Nếu tòa án ra quyết định cho phép miễn trách nhiệm (免責許可決定), về nguyên tắc bạn sẽ không còn trách nhiệm phải thanh toán ７５０万円.
Tuy nhiên, vẫn có một số khoản nghĩa vụ như thuế mà dù tự phá sản cũng không được miễn.
Q3．Người nước ngoài có thể tự phá sản tại Nhật Bản không?
Có thể.
Không có quy định rằng người nước ngoài thì không được làm thủ tục tự phá sản.
Nếu bạn đang sinh sống tại Nhật Bản và có tài sản, khoản nợ hoặc các mối liên hệ khác với Nhật Bản, bạn có thể tiến hành thủ tục phá sản tại tòa án Nhật Bản.
Q4．Tự phá sản có khiến visa bị hủy không?
Không phải cứ tự phá sản thì ngay lập tức tư cách lưu trú (在留資格) sẽ bị hủy hoặc việc gia hạn visa sẽ bị từ chối.
Thủ tục phá sản và tư cách lưu trú là hai chế độ pháp lý khác nhau.
Q5．Nhà, xe và tiền tiết kiệm có bị mất hết không?
Không phải tất cả đều bị mất.
Ngay cả khi tự phá sản, về cơ bản bạn vẫn có thể giữ lại các tài sản cần thiết cho sinh hoạt như:
- Đồ nội thất
- Đồ điện gia dụng
- Quần áo
Ngoài ra, theo pháp luật, tiền mặt không quá ９９万円 được xem là tài sản mà người phá sản có thể giữ lại.
Ngược lại, các tài sản có giá trị như:
- Ô tô có giá trị cao
- Bất động sản
- Tiền gửi, tiết kiệm lớn
- Bảo hiểm nhân thọ có giá trị hoàn lại cao
có thể bị xử lý để thanh toán cho các chủ nợ.
Việc có thể giữ lại tài sản nào sẽ phụ thuộc vào:
- Loại tài sản
- Giá trị tài sản
- Cách áp dụng của từng tòa án
Q6．Thủ tục tự phá sản diễn ra như thế nào?
Quy trình tổng quát thường như sau:
Tư vấn với luật sư
↓
Thu thập phiếu lương, sổ ngân hàng, thông tin khoản nợ, tài sản...
↓
Nộp đơn yêu cầu phá sản lên tòa án (破産申立て)
↓
Tòa án kiểm tra khoản nợ và tài sản
↓
Tiến hành thủ tục phá sản
↓
Quyết định miễn trách nhiệm
↓
Khi quyết định miễn trách nhiệm có hiệu lực, về nguyên tắc nghĩa vụ thanh toán được miễn
Nếu tài sản ít và vụ việc đơn giản, thủ tục có thể được xử lý theo hình thức đơn giản hơn, chẳng hạn như thủ tục đồng thời kết thúc (同時廃止).
Ngược lại, nếu có một lượng tài sản nhất định thì quản tài viên phá sản (破産管財人) có thể được chỉ định để điều tra tài sản và các vấn đề liên quan, khiến thời gian xử lý kéo dài hơn.
Q7．Mất bao lâu?
Thời gian khác nhau tùy từng vụ việc, nhưng từ lúc tư vấn luật sư đến khi được miễn trách nhiệm có thể mất khoảng 6 tháng đến 1 năm.
Trong trường hợp tài sản ít và không có vấn đề đặc biệt, có thể kết thúc trong khoảng 4–5 tháng.
Ngược lại, nếu có nhiều tài sản hoặc cần xử lý, điều tra tài sản thì thời gian có thể kéo dài hơn.
Q8．Thuế và phí bảo hiểm y tế có được xóa hết không?
Không.
Ngay cả khi tự phá sản, thuế và một số khoản nghĩa vụ nhất định thuộc nhóm nghĩa vụ không được miễn (非免責債権) vẫn không được miễn.
Do đó:
“Chỉ cần tự phá sản thì mọi khoản phải trả đều trở thành 0.”
là không đúng.
Cần phân biệt khoản bồi thường thiệt hại giao thông ７５０万円 với thuế và các nghĩa vụ khác.
Q9．Tôi có thể giấu tiền tiết kiệm hoặc bất động sản ở quê nhà không?
Không được.
Không chỉ tài sản tại Nhật Bản mà cả tiền gửi ngân hàng, bất động sản và các tài sản khác tại quê nhà cũng phải được khai báo.
Nếu chuyển tài sản sang tên người thân hoặc chuyển tiền về nước nhằm che giấu tài sản thì có thể phát sinh vấn đề rất nghiêm trọng trong thủ tục phá sản.
Nếu đang cân nhắc tự phá sản, đừng tự ý chuyển dịch tài sản mà hãy tư vấn luật sư trước.
Q10．Chi phí luật sư khoảng bao nhiêu?
Mức phí luật sư thông thường để thực hiện hồ sơ tự phá sản vào khoảng ３０万円.
Q11．Chỉ cần là khoản nợ do tai nạn giao thông thì ７５０万円 chắc chắn được miễn phải không?
Không phải lúc nào cũng vậy.
Ví dụ, nếu cố ý gây tai nạn hoặc do cố ý hay lỗi nghiêm trọng khiến người khác tử vong hoặc bị thương thì có trường hợp nghĩa vụ bồi thường vẫn còn ngay cả sau khi tự phá sản.
Tuy nhiên, đối với vụ tai nạn chỉ gây thiệt hại tài sản do lỗi thiếu chú ý phía trước thông thường như trường hợp này thì có thể được xem xét miễn trách nhiệm.
Nếu thu nhập hàng tháng chỉ là ２３万円 mà thực tế không có khả năng trả khoản nợ ７５０万円, bạn có thể cân nhắc thủ tục tự phá sản.
Tác giả
Luật sư Yoshinao Nagai
(Văn phòng luật Nagai Việt Nam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc và sinh sống tại Nhật Bản, ông Nagai tập trung hỗ trợ các vấn đề như tranh chấp lao động, tai nạn lao động, tai nạn giao thông, tranh chấp về tiền bạc và hợp đồng, tranh chấp nam nữ, ly hôn và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Ông đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, vì vậy ông hiểu khá rõ hoàn cảnh và những khó khăn của người Việt tại Nhật.
Nếu bạn gặp các vấn đề pháp lý như:
- Bị sa thải không hợp lý
- Bị nợ tiền làm thêm giờ
- Bị tai nạn lao động
- Bị tai nạn giao thông
- Có tranh chấp về hợp đồng
- Không được thanh toán tiền
- Là nạn nhân của tội phạm tình dục
- Ngoại tình, tranh chấp nam nữ
- Ly hôn, phân chia tài sản, tiền cấp dưỡng nuôi con
- Hoặc các vấn đề pháp lý khác
Bạn có thể liên hệ tư vấn qua Zalo bất cứ lúc nào.
✔ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
✔ Có thể tư vấn bằng tiếng Việt
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
