Q: Tôi bị công ty Nhật Bản nói rằng “thời gian thử việc đã kết thúc nên công ty sẽ không tuyển dụng chính thức”. Quy định về thử việc ở Việt Nam và Nhật Bản có khác nhau không?

Q：日本の会社で「試用期間が終わったので、本採用しません」と言われました。ベトナムと日本ではルールが違いますか。

■ Nội dung tư vấn

Tôi là người Việt Nam đang làm việc tại một công ty ở Nhật Bản.

Công ty nói với tôi rằng:

“Bạn làm việc chậm.”
“Thành tích kinh doanh không tốt.”
“Trình độ tiếng Nhật chưa đủ.”
“Có vấn đề về khả năng làm việc nhóm.”

và thông báo rằng sau khi kết thúc thời gian thử việc, công ty sẽ không tuyển dụng tôi chính thức.

Tại Việt Nam, trong thời gian thử việc, nếu công ty đánh giá rằng người lao động không đủ năng lực thì có trường hợp công ty không tiếp tục tuyển dụng chính thức.

Ở Nhật Bản có giống như vậy không?

■ Kết luận

Cách nhìn nhận về thời gian thử việc ở Nhật Bản và Việt Nam có sự khác biệt khá lớn.

■ Sự khác nhau giữa Việt Nam và Nhật Bản

Tại Việt Nam, có cách áp dụng trong đó công ty dựa trên kết quả đánh giá trong thời gian thử việc để quyết định không tuyển dụng chính thức.

Tuy nhiên, tại Nhật Bản, ngay cả trong thời gian thử việc thì về nguyên tắc vẫn được xem là quan hệ lao động đã được xác lập.

Do đó, chỉ vì thời gian thử việc kết thúc thì công ty không thể tự do quyết định rằng:

“Sau khi xem xét lại, chúng tôi sẽ không tuyển dụng chính thức.”

Tại Nhật Bản, việc từ chối tuyển dụng chính thức sau thời gian thử việc cũng bị xem xét nghiêm ngặt tương tự như trường hợp sa thải.

■ Không phải trường hợp nào cũng có thể từ chối tuyển dụng chính thức

Ví dụ, chỉ vì:

• “Công việc hơi chậm”
• “Thành tích kinh doanh không tốt như kỳ vọng”
• “Trình độ tiếng Nhật còn hơi yếu”

thì không có nghĩa là đương nhiên công ty được phép từ chối tuyển dụng chính thức.

Về nguyên tắc, công ty không thể tùy ý từ chối tuyển dụng chính thức.

Nếu việc từ chối tuyển dụng chính thức không có lý do hợp pháp và hợp lý thì quyết định đó có thể bị coi là vô hiệu.

■ Tổng kết

Điều cần ghi nhớ là khác với cách hiểu thông thường ở Việt Nam, tại Nhật Bản không có quan điểm rằng:

“Vì đang trong thời gian thử việc nên công ty có thể dễ dàng cho người lao động nghỉ.”

Nếu người Việt Nam đang làm việc tại Nhật Bản bị từ chối tuyển dụng chính thức sau thời gian thử việc thì không nên vội ký vào đơn xin nghỉ việc.

Hãy lưu giữ các lý do mà công ty đưa ra, các tin nhắn LINE, email, tài liệu đánh giá và những bằng chứng liên quan, sau đó trao đổi với luật sư.