Xin chào mọi người.
Tôi là Nagai Yoshinao, luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản.
Hôm nay, tôi xin giới thiệu một số trường hợp thực tế đã thu hồi được tiền làm thêm giờ chưa trả.
“Không có thẻ chấm công thì có đòi được tiền làm thêm không?”
“Tôi là quản lý nên công ty nói không có tiền làm thêm.”
Đây là những câu hỏi tôi nhận được rất thường xuyên.
Tuy nhiên, kết luận trước tiên là: đừng vội bỏ cuộc.
Chỉ cần xem các ví dụ thực tế, bạn sẽ hiểu vì sao.
※ Các trường hợp dưới đây được tổng hợp từ án lệ và vụ việc đã được công khai,
không phải là vụ án do tôi trực tiếp nhận hay hỗ trợ.
Tuy vậy, đây là những tình huống rất điển hình và thường gặp trong thực tế.
Ví dụ thực tế ①
Nhân viên kinh doanh thường xuyên đi bên ngoài – thu hồi được 150万円 nhờ ghi chép trong sổ tay
Người trong trường hợp này là ai?
Anh A là nhân viên kinh doanh cho thuê thiết bị.
Cách anh A làm việc ra sao?
Công việc chính của anh A là đi gặp khách hàng bên ngoài.
Tuy nhiên, do lịch hẹn của khách hàng, anh thường xuyên phải:
- Làm việc trước giờ bắt đầu ca để giao thiết bị
- Làm việc sau giờ tan ca để nhận lại thiết bị
Những công việc này xảy ra rất nhiều lần, dù không nằm trong giờ làm việc chính thức.
Vấn đề nằm ở đâu?
Việc đi làm sớm và làm thêm giờ của anh A không được ghi nhận trong báo cáo công việc hằng ngày của công ty.
Vì vậy, trên thực tế anh A có làm việc, nhưng tiền làm thêm giờ lại không được trả.
Anh A đã làm gì?
Anh A đã yêu cầu công ty thanh toán tiền làm thêm giờ chưa trả.
Rào cản lớn nhất: “Không có thẻ chấm công”
Do công việc chủ yếu là đi gặp khách hàng bên ngoài, anh A không có thẻ chấm công.
Những gì anh có trong tay chỉ là cuốn sổ tay ghi lịch làm việc do chính mình ghi lại.
Điều khiến anh A lo lắng nhất là:
“Chỉ với những ghi chép trong sổ tay, liệu có được công nhận là làm thêm giờ không?”
— Đây chính là điểm tranh chấp lớn nhất trong vụ việc.
Những điểm chính được tranh luận khi làm việc với công ty
Hai bên đã tập trung tranh luận vào 3 vấn đề sau:
- Có hay không việc anh A thực sự làm việc trước giờ vào ca và sau giờ tan ca, dù không được ghi trong báo cáo công việc hằng ngày của công ty
- Các ghi chép trong sổ tay do chính anh A viết (thời gian, tên khách hàng, nội dung công việc…) có đáng tin cậy hay không
- Nội dung ghi trong sổ tay có khớp với các tài liệu khác như phiếu giao – nhận thiết bị thuê, email trao đổi với khách hàng hay không
Kết quả: Ghi chép trong sổ tay được công nhận là “chứng cứ”
Trong sổ tay của anh A có ghi rất cụ thể:
- Làm việc với ai
- Làm việc gì
- Vào thời điểm nào
Ngoài ra, nội dung ghi trong sổ tay còn trùng khớp với các tài liệu khác như:
- Phiếu giao – nhận thiết bị cho thuê
- Thời gian gửi email trao đổi với khách hàng
Nhờ đó, các ghi chép này được đánh giá rất cao với tư cách là chứng cứ chứng minh làm thêm giờ,
và phía công ty cũng phải thừa nhận thực tế làm việc của anh A.
Kết quả là không cần đưa ra tòa,
hai bên đã hòa giải thành công với số tiền gần đúng như yêu cầu ban đầu: khoảng 150万円.
Những điều rút ra từ trường hợp này
- Không có thẻ chấm công hay dữ liệu chấm công cũng đừng vội bỏ cuộc
- Sổ tay, giấy ghi chú viết tay vẫn có thể trở thành chứng cứ hợp pháp
- Lịch, nhật ký hoặc các ghi chép viết tay khác cũng có thể dùng làm chứng cứ
- Nội dung ghi chép càng cụ thể và càng trùng khớp với tài liệu khác thì càng quan trọng
Điểm mấu chốt trong thực tế
Cần đối chiếu nội dung ghi trong sổ tay với các tài liệu bên ngoài như
phiếu chứng từ, email, tin nhắn… để chứng minh độ tin cậy.
👉 Đây chính là yếu tố quyết định trong việc có được công nhận là làm thêm giờ hay không.
Ví dụ thực tế ②
“Là quản lý nên không có tiền làm thêm?” – Hòa giải với số tiền khoảng 600万円
Anh X, ngoài 30 tuổi, là nhân viên chính thức,
làm việc tại siêu thị với vị trí quản lý cửa hàng.
Mỗi ngày, anh X phải làm việc đến rất muộn để vận hành cửa hàng,
sau giờ đóng cửa còn phải dọn dẹp, sắp xếp và chuẩn bị cho công việc ngày hôm sau.
Anh X đã yêu cầu công ty trả tiền làm thêm giờ.
Tuy nhiên, công ty trả lời:
“Anh là quản lý nên không có tiền làm thêm.”
Sự mệt mỏi ngày càng tích tụ.
Cảm giác bị đối xử không công bằng.
Nỗi lo ảnh hưởng đến cuộc sống và tài chính gia đình.
Cuối cùng, anh X đã mạnh dạn tìm đến luật sư để xin tư vấn.
Điểm tranh chấp ①: Chứng minh thời gian làm việc
Dù anh X có chấm công bằng thẻ,
nhưng không giữ bản sao, nên anh rất lo lắng
liệu có chứng minh được thời gian làm việc hay không.
Điểm tranh chấp ②: Có phải là “người quản lý, giám sát” hay không
(Đây là điểm tranh chấp lớn nhất)
Theo pháp luật Nhật Bản, nếu được xem là người quản lý, giám sát,
thì không được trả tiền làm thêm giờ.
Công ty cho rằng:
“Quản lý cửa hàng là người quản lý, giám sát,
nên không cần trả tiền làm thêm (ngoại trừ phụ cấp làm đêm).”
Vì vậy, việc anh X có thực sự thuộc diện “người quản lý, giám sát” hay không
đã trở thành vấn đề cốt lõi của vụ việc.
Cách luật sư xử lý vụ việc
① Giải thích trước về khả năng thu thập chứng cứ
Luật sư giải thích cho anh X rằng,
nếu luật sư chính thức yêu cầu công ty nộp thẻ chấm công,
thì trong nhiều trường hợp công ty buộc phải cung cấp.
② Làm rõ thực tế làm việc của anh X bằng văn bản
Luật sư đã phỏng vấn rất chi tiết anh X về:
- Quy trình làm việc trong một ngày
- Cách nhận chỉ đạo từ cấp trên
- Cách làm việc vào ngày nghỉ và ban đêm
- Quyền hạn thực tế và chế độ đãi ngộ
Từ đó, ghi nhận đầy đủ thực tế lao động bằng văn bản.
③ Tính toán tiền làm thêm giờ
Dựa trên dữ liệu chấm công do công ty cung cấp,
luật sư đã tính toán số tiền làm thêm giờ
và gửi yêu cầu thanh toán chính thức cho công ty.
④ Khởi kiện ra Hội đồng xét xử lao động
Do công ty vẫn không chấp nhận chi trả tiền làm thêm,
anh X và luật sư đã đưa vụ việc ra Hội đồng xét xử lao động để giải quyết.
Kết quả
Sau khi anh X và luật sư kiên trì đưa ra lập luận, phía công ty đã rút lại quan điểm cho rằng “anh X là người quản lý, giám sát nên không phát sinh tiền làm thêm giờ”.
Cuối cùng, hai bên đã đạt được thỏa thuận với số tiền giải quyết khoảng 600万円.
Quan trọng: “Người quản lý, giám sát” không được quyết định chỉ dựa vào chức danh
Theo pháp luật, việc một người có thuộc diện “người quản lý, giám sát” – đối tượng không được trả tiền làm thêm giờ hay không – không phải chỉ nhìn vào chức danh.
Trên thực tế, dù là cửa hàng trưởng hay trưởng phòng, thì phần lớn các trường hợp vẫn không được xem là người quản lý, giám sát.
Thông thường, chỉ những người ở vị trí gắn chặt với hoạt động điều hành doanh nghiệp, gần như làm việc cùng cấp lãnh đạo, mới có khả năng được coi là người quản lý, giám sát.
Ví dụ như người đó:
- Có giờ đi làm và giờ về tương đối tự do, ít bị quản lý chặt chẽ
- Có quyền tự quyết đối với thời gian làm việc
- Tham gia sâu vào việc ra quyết định kinh doanh
- Có mức lương đủ cao, tương xứng với vị trí quản lý, giám sát
Chỉ khi tất cả các yếu tố này cùng hội đủ, thì mới có thể được xem là người quản lý, giám sát không thuộc diện hưởng tiền làm thêm giờ.
Trong thực tế, đa số người lao động không thuộc diện này
Vì vậy, nếu bạn bị nói rằng:
“Bạn là quản lý nên không có tiền làm thêm giờ”,
đừng vội tin ngay, mà hãy dừng lại và kiểm tra cho kỹ.
Lời kết
Hôm nay, tôi đã giới thiệu 2 trường hợp thực tế đã thu hồi được tiền làm thêm giờ chưa trả.
“Không có thẻ chấm công.”
“Vì là quản lý nên không có tiền làm thêm.”
Ngay cả trong những tình huống như vậy, trên thực tế vẫn có thể thu hồi được tiền làm thêm giờ.
Điều quan trọng nhất là đừng tin hoàn toàn vào lời giải thích một phía của công ty.
Chỉ cần thu thập các tài liệu chứng minh khách quan về “thời gian bạn đã thực sự làm việc”,
và đưa ra yêu cầu đúng theo quy định pháp luật,
thì tiền làm thêm giờ của bạn hoàn toàn có thể được công nhận.
Hãy nhớ rằng bạn không phải chịu đựng một mình, hãy trao đổi với luật sư chuyên môn.
“Tôi sợ công ty nên không dám nói.”
“Tôi cảm thấy chứng cứ của mình còn yếu.”
Ngay cả những băn khoăn như vậy cũng không sao cả.
Tôi là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản,
nhận tư vấn về tiền làm thêm giờ chưa trả, sa thải trái luật, tai nạn lao động…,
bằng tiếng Nhật và tiếng Việt (có phiên dịch), hỗ trợ trên toàn nước Nhật.
Bạn có thể liên hệ với tôi bất cứ lúc nào qua Zalo để trao đổi trực tiếp.
Hẹn gặp lại bạn nhé.
Tác giả
Luật sư Nagai Yoshinao
Luật sư duy nhất tại Nhật Bản chuyên sâu về người Việt Nam đang sinh sống và làm việc tại Nhật.
Có hơn 10 năm sinh sống tại Hà Nội.
Chuyên hỗ trợ pháp lý cho người Việt Nam tại Nhật Bản trong các vấn đề như
tiền làm thêm chưa trả, sa thải trái luật, tai nạn lao động, tư cách lưu trú (visa)…
Văn phòng Luật Nagai Việt Nam
(Quận Shinjuku, Tokyo)
Lĩnh vực hỗ trợ:
- Tiền làm thêm chưa trả, sa thải trái pháp luật
- Đại diện làm thủ tục nghỉ việc
- Tai nạn giao thông, tai nạn lao động
- Visa, Cục quản lý xuất nhập cảnh
- Ly hôn, bồi thường ngoại tình
- Vụ án hình sự
- Tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp Nhật Bản và doanh nghiệp Việt Nam
- Và các vấn đề pháp lý khác
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
日本で暮らすベトナムの人たちへ、労務問題、お金トラブル、契約トラブル、交通事故、男女トラブルなどの法律支援をしています。
無料チャット相談をしています。
Zaloへご連絡ください。
📩 Tư vấn miễn phí qua Zalo
Nếu bạn không có thẻ chấm công, bị nói “quản lý không có tiền làm thêm”, hoặc muốn kiểm tra khả năng yêu cầu tiền làm thêm giờ, hãy nhắn tin qua Zalo.
Kiểm tra qua Zalo

