Buổi tối.
Qua màn hình Zoom, giọng của chị Linh (tên đã được thay đổi) hơi run run.
“Thưa luật sư Nagai… em muốn công ty trả tiền làm thêm giờ cho em.”
“Nhưng… em không có thẻ chấm công.”
“Vậy là… không còn cách nào nữa sao ạ?”
Luật sư Nagai trả lời trước tiên như sau:
“Chị Linh, hiện tại vẫn chưa phải là không có cách. Tôi sẽ cùng chị bàn bạc và tìm phương án giải quyết tốt nhất.”
Kết luận: Tòa án quyết định dựa trên “chứng cứ khách quan”
Việc yêu cầu trả tiền làm thêm giờ chưa được trả có được tòa án chấp nhận hay không phụ thuộc vào việc có hay không có chứng cứ khách quan.
Chứng cứ không chỉ là thẻ chấm công hay dữ liệu hệ thống chấm công.
Bất cứ thứ gì chứng minh rằng bạn đã làm thêm giờ đều có thể trở thành chứng cứ.
Ví dụ:
Tin nhắn gửi cho gia đình khi tan ca như:
“Anh/chị vừa xong việc, đang về nhà”
cũng có thể được coi là chứng cứ.
Đừng bỏ cuộc. Hãy cố gắng thu thập càng nhiều chứng cứ càng tốt.
Hôm nay, chúng tôi sẽ giới thiệu bảng xếp hạng các chứng cứ thật sự có hiệu quả trong thực tế xét xử.
Nội dung này phù hợp với thực tiễn tòa án Nhật Bản.
🥇 Hạng 1: Thẻ chấm công / Dữ liệu hệ thống chấm công
Nếu có thẻ chấm công hoặc dữ liệu từ hệ thống quản lý giờ làm việc, thì đây là chứng cứ rất chắc chắn.
Nếu trên thẻ chấm công thể hiện có làm thêm giờ thì công ty gần như không thể chối cãi.
🥈 Hạng 2: Nhật ký công việc / Bảng ca / Bảng tổng hợp giờ làm
Ví dụ:
- Nhật ký bán hàng
- Nhật ký công việc tại công trường xây dựng
- Nhật ký vận chuyển…
Những tài liệu này có giá trị chứng minh cao.
⚠️ Tuy nhiên, nếu các tài liệu này là bản giấy thì việc tổng hợp và đối chiếu sẽ tốn rất nhiều thời gian.
※ Trường hợp có dấu hoặc xác nhận của cấp trên thì mức độ tin cậy sẽ cao hơn.
🥉 Hạng 3: Email / Chat với cấp trên hoặc khách hàng
Email hoặc tin nhắn trao đổi với cấp trên, khách hàng là chứng cứ rất quan trọng.
Ví dụ:
“Hôm nay nhớ hoàn thành tài liệu thuyết trình cho ngày mai nhé”
“Cảm ơn em đã làm việc tới khuya”
Những email/tin nhắn như vậy là chứng cứ đáng tin cậy cho việc làm thêm giờ.
👉 Vì vậy bạn Đừng xóa mà hãy hãy lưu lại cẩn thận.
Hạng 4: Dữ liệu đăng nhập / đăng xuất máy tính
- Lịch sử đăng nhập – đăng xuất máy tính
- Log máy chủ (server log)
Cách này đặc biệt phù hợp với người làm việc văn phòng.
Nếu có lịch sử đăng nhập và sử dụng máy tính, tòa án sẽ đánh giá đây là chứng cứ quan trọng cho thấy bạn thực sự đang làm việc
Hạng 5: Dữ liệu ra vào văn phòng
Khi vào văn phòng, bạn có thể:
- Quẹt thẻ nhân viên
- Xác thực vân tay…
Những dữ liệu này chứng minh rằng ít nhất trong khoảng thời gian đó bạn có mặt tại công ty.
Và việc có mặt ở công ty có thể suy ra rằng bạn đang làm thêm giờ.
※ Có trường hợp dữ liệu này do công ty quản lý tòa nhà giữ, không phải công ty sử dụng lao động.
Ngay cả trong trường hợp đó, luật sư hoặc tòa án vẫn có thể yêu cầu cung cấp dữ liệu.
Hạng 6: Nhật ký cá nhân / Sổ tay lịch làm việc
Nếu bạn ghi chép:
- Nội dung công việc
- Thời gian làm việc
thì đó là chứng cứ rất có giá trị.
👉 Hãy bảo quản cẩn thận.
Nếu trước đây chưa ghi, thì từ ngày mai, hãy ghi lại mỗi ngày:
- Giờ làm việc
- Nội dung công việc
Hạng 7: Dữ liệu thẻ giao thông / ETC / Hóa đơn cửa hàng tiện lợi
- Đi làm bằng tàu điện → dữ liệu thẻ giao thông (IC) là chứng cứ tốt
- Đi làm bằng ô tô, nhất là cao tốc → dữ liệu ETC
- Hóa đơn mua sắm tại cửa hàng tiện lợi, siêu thị gần công ty
→ đều có thể chứng minh rằng bạn làm việc tới thời điểm đó.
Hạng 8: Lời khai của đồng nghiệp
Khi bạn làm thêm giờ, xung quanh chắc chắn có đồng nghiệp.
Nếu đồng nghiệp làm chứng cho việc bạn làm thêm, đó là chứng cứ đầy tính thuyết phục.
Tuy nhiên, đồng nghiệp đang làm việc thường ngại đưa ra lời khai bất lợi cho công ty.
👉 Do đó, bạn hãy thử liên hệ với đồng nghiệp cũ đã nghỉ việc.
Họ thường sẵn sàng hợp tác hơn.
Hạng 9: Dữ liệu ghi âm (chỉ thị của cấp trên)
Nếu có thể, hãy ghi âm:
- Chỉ thị làm thêm giờ
- Yêu cầu đi làm ngày nghỉ
Nếu cấp trên:
- Bắt làm thêm không lương
- Chỉ đạo chấm công gian dối
thì việc bạn ghi âm lại cũng rất quan trọng.
⚠️ Dù vậy, trước hết phải đảm bảo an toàn cho mình. Đừng cố ghi âm trong những tình huống có thể gặp nguy hiểm.
Hạng 10: Dữ liệu vị trí (GPS) của điện thoại
Dữ liệu GPS có thể chứng minh rằng bạn đang ở công ty.
Tuy nhiên, loại chứng cứ này có độ chính xác không cao, nên giá trị chứng minh không đủ lớn.
“Công ty không cung cấp chứng cứ cho tôi” – Đừng lo
Chứng cứ mà một mình bạn có thể thu thập có giới hạn.
Dù bạn có đề nghị công ty cho xem bản ghi thẻ chấm công, vẫn có trường hợp họ không đồng ý.
Nhưng đừng lo!
Theo pháp luật, công ty có nghĩa vụ cung cấp toàn bộ tài liệu, dữ liệu.
Khi luật sư hoặc tòa án yêu cầu, nếu không có lý do chính đáng, công ty không thể từ chối.
Trong thực tế, đa số các vụ việc đều có thể lấy được từ công ty:
- Thẻ chấm công
- Dữ liệu giờ làm
- Dữ liệu ra vào
- Nhật ký công việc
- Bảng ca
- Lịch sử máy tính…
👉 Hãy yên tâm.
✅ Việc cần làm ngay
- “Không xóa”: LINE / Chat / Email / Nhật ký / Ghi chú
- “Ghi lại”: Ghi vào sổ tay thời gian làm việc, nội dung công việc
- “Thu thập”: Dữ liệu thẻ giao thông, ETC…
- “Đừng chiến đấu một mình”: Nhất định hãy tư vấn luật sư
→ Cùng luật sư xây dựng chiến lược:
thu thập chứng cứ gì, thu thập thế nào, yêu cầu ra sao.
Lời kết
Cuối buổi tư vấn Zoom, chị Linh (tên đã được thay đổi) nói:
“Vì không có thẻ chấm công nên em nghĩ là không thể đòi tiền làm thêm giờ…”
Tôi bình tĩnh trả lời:
“Không có thẻ chấm công cũng không sao.
Kết hợp nhiều chứng cứ khác nhau, vẫn có thể chứng minh việc làm thêm giờ.”
“Điều quan trọng nhất là
thu thập chứng cứ khách quan chứng minh thời gian bạn đã làm việc.”
Sau đó, chị Linh đã cẩn thận gom lại những gì còn giữ được:
- Lịch sử đăng nhập / đăng xuất máy tính
- Email gửi cho cấp trên (có thời gian gửi)
- Lịch sử sử dụng thẻ tàu điện đi làm
- (và các tài liệu khác)
Kết quả là tại tòa án —
👉 Khoảng 70% số tiền làm thêm giờ yêu cầu đã được chấp nhận.
Tất nhiên, không phải vụ nào cũng giống nhau.
Nhưng nếu thu thập chứng cứ và không bỏ cuộc, khả năng được công nhận là hoàn toàn có.
Nếu bạn đang gặp tình trạng chưa được trả tiền làm thêm giờ, trước hết hãy nhắn tin cho tôi qua Zalo.
👉 Bạn sẽ được Tư vấn miễn phí bằng tiếng Việt.
Hẹn gặp lại.
※ Câu chuyện về chị Linh chỉ là tình huống minh họa.
Tác giả
Luật sư Nagai Yoshinao
(Văn phòng Luật Nagai Việt Nam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản,
đặt văn phòng tại Shinjuku, chuyên về:
- Vấn đề lao động
- Tư cách lưu trú
Tôi đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010.
Nếu bạn gặp vấn đề:
- Chưa trả tiền làm thêm giờ
- Sa thải trái luật
- Tai nạn lao động
👉 Hãy liên hệ Zalo bất cứ lúc nào.
Hỗ trợ trên toàn nước Nhật, tư vấn bằng tiếng Việt.
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
日本で暮らすベトナムの人たちへ、労務問題、お金トラブル、契約トラブル、交通事故、男女トラブルなどの法律支援をしています。
無料チャット相談をしています。
Zaloへご連絡ください。
📩 Tư vấn miễn phí qua Zalo
Nếu bạn không có thẻ chấm công, nhưng muốn yêu cầu tiền làm thêm giờ chưa được trả, hãy nhắn tin qua Zalo để được kiểm tra trước.
Kiểm tra qua Zalo
