Cuộc tư vấn từ Linh – quản lý cửa hàng (tình huống giả định)
【Linh】 “Luật sư Nagai… tôi xin được tư vấn một chút được không?”
【Luật sư Nagai】 “Ừ, được chứ. Có chuyện gì vậy?”
【Linh】 “Tôi vừa mới làm xong công việc đóng cửa quán.
Ngày nào cũng bận rộn: chuẩn bị mở cửa, xử lý giờ cao điểm, giải quyết khiếu nại, đóng cửa quán, rồi chuẩn bị nguyên liệu cho ngày hôm sau.
Đến lúc nhận ra thì đã là nửa đêm rồi.”
【Luật sư Nagai】 “Nghe khá vất vả đấy… Lương của bạn hiện thế nào?”
【Linh】 “Lương của tôi là 32万円/tháng, trả cố định. Không có tiền làm thêm giờ.”
【Luật sư Nagai】 “……Bạn đã hỏi công ty chưa?”
【Linh】 “Họ nói rằng: ‘Quản lý cửa hàng là vị trí quản lý nên không có tiền làm thêm giờ, đó là chuyện bình thường.’”
“Tôi cũng từng nghe nói ở Nhật, những người quản lý như quản lý cửa hàng thì không được trả tiền làm thêm giờ…
Vậy có phải tôi chỉ còn cách từ bỏ tiền làm thêm giờ thôi đúng không?”
Kết luận: “Quản lý cửa hàng = không có tiền làm thêm giờ” là một sự hiểu lầm
【Luật sư Nagai】
“Linh này, trước hết tôi nói kết luận nhé.
‘Vì là quản lý cửa hàng nên không có tiền làm thêm giờ’ — điều này trong rất nhiều trường hợp là hiểu lầm.”
Theo pháp luật, những người không được trả tiền làm thêm giờ chỉ là một nhóm rất hạn chế, gọi là
“người quản lý, giám sát” (管理監督者).
Và trên thực tế, rất nhiều quản lý cửa hàng không thuộc diện “quản lý, giám sát” theo luật.
Nói cách khác, đa số quản lý cửa hàng vẫn được nhận tiền làm thêm giờ.
“Quản lý, giám sát” không được trả tiền làm thêm giờ là ai?
Nghe thì có vẻ phức tạp, nhưng điểm mấu chốt rất đơn giản.
Theo pháp luật Nhật Bản, người được coi là “quản lý, giám sát” (管理監督者) và không thuộc đối tượng được trả tiền làm thêm giờ chỉ là người đáp ứng đủ cả 3 điều kiện sau:
- Ở vị trí thuộc phía điều hành của công ty, có quyền quyết định những vấn đề quan trọng của công ty
- Thời gian đi làm – đi về, ngày nghỉ có mức độ tự do rất cao
- Mức lương cao, đến mức không trả tiền làm thêm giờ cũng không thấy bất hợp lý
【Luật sư Nagai】
“Những quản lý cửa hàng là người Việt Nam mà đáp ứng đầy đủ cả 3 điều kiện này thì hầu như không có.”
Linh có phải là “quản lý, giám sát” không?
Hãy thử áp dụng 3 tiêu chí ở trên vào trường hợp của Linh.
1) Có thể quyết định những việc quan trọng với tư cách “phía điều hành công ty” không?
【Luật sư Nagai】
“Linh này, tôi hỏi đơn giản nhé.
Những việc quan trọng như tuyển người, cho nghỉ việc, lương bổng, nhập hàng, giá bán…
bạn có tự quyết một mình được không, hay vẫn phải xin phép công ty?”
【Linh】
“Không… Việc tuyển dụng cũng phải có sự cho phép của trụ sở chính.
Nhập hàng và giá bán cơ bản cũng do trụ sở chính quyết định.”
【Luật sư Nagai】
“Như vậy thì khó có thể nói bạn là người thuộc phía điều hành công ty.”
2) Giờ đi làm – về và ngày nghỉ có “khá tự do” không?
【Luật sư Nagai】
“Tôi hỏi thêm nhé.
Bạn có phải chấm công không?
Ngày nghỉ hay nghỉ phép, bạn muốn nghỉ là nghỉ được không?”
【Linh】
“Tôi phải có chấm công.
Ngày nghỉ và nghỉ phép đều cần cấp trên phê duyệt, không thể nghỉ đột xuất.”
【Luật sư Nagai】
“Nếu vẫn phải chấm công, nghỉ cũng phải xin phép, thì không thể nói là giờ giấc tự do.”
3) Mức lương có cao đến mức “không trả tiền làm thêm giờ cũng không thấy bất hợp lý” không?
【Luật sư Nagai】
“Lương của bạn là 32万円/tháng đúng không?
Vậy thực tế bạn làm việc tới mấy giờ mỗi ngày?”
【Linh】
“Ngày nào tôi cũng về muộn… thường xuyên làm đến khuya.”
【Luật sư Nagai】
“Nếu bạn ngày nào cũng làm tới khuya mà lương chỉ cố định 32万円/tháng, thì khó có thể nói đây là mức lương ‘cao’ để chấp nhận không có tiền làm thêm giờ.”
【Luật sư Nagai】
“Nhìn tổng thể lại thì,
theo pháp luật, bạn không thuộc diện ‘quản lý, giám sát’ —
tức là không phải người bị loại khỏi tiền làm thêm giờ.”
【Linh】
“Vậy tức là, dù là quản lý cửa hàng, tôi vẫn có thể yêu cầu tiền làm thêm giờ đúng không ạ?”
【Luật sư Nagai】
“Đúng vậy.
Trường hợp của bạn thì khả năng được công nhận tiền làm thêm giờ là rất cao.”
Những trường hợp thực tế đã được công nhận tiền làm thêm giờ (ví dụ công khai)
※ Dưới đây là các vụ việc đã được công bố công khai, không phải là các vụ do tôi trực tiếp phụ trách.
- (1) Trưởng nhóm A – công ty sản xuất ô tô
→ Tòa án kết luận A không thuộc diện “quản lý, giám sát”,
và công nhận tiền làm thêm giờ chưa trả là 357万円. - (2) Trưởng nhóm B – bộ phận thiết kế & sản xuất
→ Tòa án kết luận B không thuộc diện “quản lý, giám sát”,
và công nhận tiền làm thêm giờ chưa trả là 778万円. - (3) Trưởng nhóm C – bộ phận phát triển hệ thống
→ Tòa án kết luận không thuộc diện “quản lý, giám sát”,
và công nhận tiền làm thêm giờ chưa trả là 1,099万円.
✅ Việc cần làm ngay bây giờ (dành cho bạn – quản lý cửa hàng)
Trước mắt, chỉ cần làm 3 việc này.
- Lưu lại bảng lương (đủ từng tháng)
- Lưu lại ca làm / bảng chấm công / thẻ chấm công
(chụp ảnh cũng được) - Ghi lại thời gian làm việc thực tế mỗi ngày
- Trao đổi với luật sư
【Luật sư Nagai】
“Linh này, việc đầu tiên cần làm là chuẩn bị bằng chứng.
Ngay cả khi bạn không giữ thẻ chấm công,
vẫn có thể bắt đầu thu thập bằng chứng từ những thứ khác.”
【Luật sư Nagai】
“Khi trao đổi với luật sư,
bạn sẽ được hướng dẫn cụ thể cần thu thập những loại bằng chứng nào và làm thế nào.
Vì vậy, bạn hãy cân nhắc trao đổi càng sớm càng tốt nhé.”
Kết thúc
【Linh】
“Luật sư Nagai…
từ trước đến giờ tôi luôn nghĩ rằng
‘đã là quản lý cửa hàng thì sẽ không có tiền làm thêm giờ’.”
【Luật sư Nagai】
“Rất nhiều người cũng nghĩ như bạn vậy đấy.
Vì thế, điều quan trọng trước hết là bạn phải biết đúng kiến thức.”
Sau đó, Linh đã chuẩn bị đầy đủ:
- Ảnh bảng lương
- Ảnh bảng ca làm / lịch làm việc
- Thời gian làm việc do chính mình ghi chép lại
Dựa trên những bằng chứng đó,
Linh không nóng giận,
chỉ bình tĩnh và liên tục trình bày sự thật với công ty.
Và kết quả là —
công ty đã chấp nhận trả tiền làm thêm giờ chưa thanh toán cho Linh.
【Linh】
“Trước đây tôi cứ nghĩ là chắc chỉ còn cách chịu đựng thôi, nhưng được tư vấn đúng cách như thế này, tôi thấy thật sự yên tâm.”
【Luật sư Nagai】
“Thế là tốt rồi.
Tiền làm thêm giờ do công sức bạn bỏ ra, nếu không bỏ cuộc và chủ động hành động, thì bạn vẫn có thể lấy lại được.
Đừng tự mình lo hết, khi nào bạn cần thì cứ trao đổi nhé.”
Tác giả
Luật sư Nagai Yoshinao
(Văn phòng Luật Nagai Việt Nam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản,
lấy Shinjuku làm trung tâm hoạt động,
chủ yếu tư vấn và hỗ trợ các vấn đề về lao động và tư cách lưu trú.
Từ năm 2010, luật sư đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm.
Nếu bạn gặp các vấn đề như:
chưa được trả tiền làm thêm giờ, sa thải trái luật, tai nạn lao động,…
hãy liên hệ qua Zalo bất cứ lúc nào.
- 📌 Hỗ trợ trên toàn nước Nhật
- 📌 Có thể tư vấn bằng tiếng Việt
📩 Tư vấn miễn phí qua Zalo
Nếu bạn là quản lý cửa hàng nhưng không được trả tiền làm thêm giờ, hãy nhắn tin qua Zalo để được kiểm tra trước.
Kiểm tra qua Zalo永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
日本で暮らすベトナムの人たちへ、労務問題、お金トラブル、契約トラブル、交通事故、男女トラブルなどの法律支援をしています。
無料チャット相談をしています。
Zaloへご連絡ください。
