Xin chào mọi người.
Tôi là luật sư Yoshinao Nagai, chuyên hỗ trợ pháp lý cho người Việt Nam đang làm việc tại Nhật Bản.
“Không có ca làm cho bạn nữa, nên bạn khỏi cần đến công ty.”
“Hãy ký vào đơn xin nghỉ việc đi. Nếu không ký thì chúng tôi sẽ không cấp giấy tờ liên quan đến tư cách lưu trú cho bạn.”
Tôi nhận được khá nhiều cuộc tư vấn từ người lao động Việt Nam làm việc theo diện Kỹ năng đặc định (Tokutei Ginou) với những tình huống như vậy.
Tuy nhiên, trên thực tế chính phía công ty muốn sa thải người lao động lại có rất nhiều điểm yếu.
Vì vậy, công ty không thể dễ dàng sa thải bạn như họ nói.
Người lao động Việt Nam hãy biết rõ những điểm yếu của công ty, để bảo vệ quyền lợi của mình.
1. Sáu “điểm yếu thật sự đau” của công ty
Điểm yếu 1: Có thể bị cấm tiếp nhận lao động Kỹ năng đặc định mới tối đa 1 năm
Nếu cơ quan chức năng xác định rằng công ty đã buộc lao động Kỹ năng đặc định nghỉ việc vì lý do từ phía công ty, thì công ty đó có thể bị cấm tiếp nhận lao động Kỹ năng đặc định mới trong vòng 1 năm.
Đối với những công ty phụ thuộc vào lao động nước ngoài, đây là một thiệt hại cực kỳ nghiêm trọng.
▶ Vì vậy, công ty rất khó tự ý sa thải người lao động.
Họ thường tìm mọi cách để biến việc đó thành “người lao động tự xin nghỉ”.
Điểm yếu 2: Nếu sa thải trái pháp luật bị tuyên vô hiệu, công ty phải trả toàn bộ tiền lương truy lĩnh (back pay)
Nếu việc sa thải bị khiếu nại và sau đó được xác định là sa thải trái pháp luật và bị tuyên vô hiệu, thì công ty phải trả toàn bộ tiền lương cho người lao động từ thời điểm bị sa thải cho đến hiện tại.
Khoản tiền này được gọi là tiền lương truy lĩnh (back pay).
▶ Nếu công ty vội vàng sa thải mà sau đó bị xác định là không hợp pháp, họ có thể phải trả một khoản tiền lương rất lớn.
Điểm yếu 3: Nguy cơ bị các cơ quan nhà nước kiểm tra và xử lý hành chính
Thanh tra lao động (労基署):
Có thể điều tra việc sa thải trái luật hoặc nợ lương, yêu cầu khắc phục; nếu nghiêm trọng có thể chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra hoặc công khai tên công ty.
Cục lao động (労働局):
Có thể dừng trợ cấp, hoặc điều tra việc cấp giấy chứng nhận nghỉ việc (離職票).
Cục xuất nhập cảnh (入管):
Có thể siết chặt việc xét duyệt tiếp nhận lao động Kỹ năng đặc định, thậm chí cấm công ty tiếp nhận lao động nước ngoài.
▶ Vì vậy, các công ty rất sợ bị cơ quan nhà nước kiểm tra hoặc xử phạt.
Điểm yếu 4: Thông tin xấu có thể lan truyền rất nhanh trên SNS và trong cộng đồng người Việt
Trong cộng đồng lao động Kỹ năng đặc định và thực tập sinh, những nền tảng như Facebook, TikTok, Zalo có sức lan tỏa cực kỳ lớn.
Nếu xuất hiện những bài đăng như:
“Công ty không trả lương”
“Công ty dễ dàng đuổi việc”
“Công ty dùng tư cách lưu trú để đe dọa lao động”
thì thông tin này có thể lan truyền rất nhanh.
Khi đó công ty có thể rơi vào vòng luẩn quẩn:
không có người nộp hồ sơ → thiếu nhân lực → doanh thu giảm.
▶ Thiệt hại về uy tín trên mạng xã hội là đòn rất nặng đối với những công ty phụ thuộc vào lao động Việt Nam.
Điểm yếu 5: Nguy cơ bị các công ty phái cử và tổ chức hỗ trợ đăng ký đánh dấu là “công ty cần cảnh giác”
Các công ty phái cử ở Việt Nam và tổ chức hỗ trợ đăng ký tại Nhật (登録支援機関) thường chia sẻ thông tin với nhau về những công ty có vấn đề.
Những công ty có các vấn đề như:
- sa thải lao động không hợp lý
- tranh chấp tiền lương
- đối xử tệ với lao động nước ngoài
sẽ bị xem là “công ty không nên gửi người đến làm việc”.
▶ Khi đó, công ty sẽ rất khó tuyển được người lao động tốt.
Đây cũng là một điểm yếu rất nghiêm trọng đối với công ty.
Điểm yếu 6: Khi cấp trên đe dọa bạn, thực ra công ty lại rơi vào thế bất lợi
Ví dụ như câu nói:
“Nếu không ký đơn xin nghỉ việc thì chúng tôi sẽ không cấp giấy tờ liên quan đến tư cách lưu trú.”
Hành vi này có thể bị xem là đe dọa hoặc ép buộc.
Nếu bị báo cáo lên Cục xuất nhập cảnh, công ty có thể phải đối mặt với rủi ro lớn.
Trong một số trường hợp, hành vi này thậm chí có thể bị xử lý hình sự.
▶ Vì vậy, việc đe dọa người lao động thực ra lại trở thành điểm yếu của chính công ty.
3. Ba việc bạn có thể làm ngay bây giờ
① Tuyệt đối không ký đơn xin nghỉ việc hoặc biên bản thỏa thuận ngay tại chỗ
Công ty thường sẽ thúc ép như:
“Hãy viết ngay hôm nay.”
“Nếu không ký thì chúng tôi sẽ không cấp giấy tờ về tư cách lưu trú.”
Nhưng bạn tuyệt đối không nên viết hay ký ngay tại chỗ.
Hãy nói đơn giản như sau:
“Tiếng Nhật của tôi chưa đủ để hiểu hết. Tôi muốn mang về nhà đọc trước.”
② Âm thầm thu thập bằng chứng (không cần phải cãi nhau)
Bạn không cần phải tức giận hay tranh cãi lại.
Chỉ cần bình tĩnh và lặng lẽ lưu lại bằng chứng là đủ.
Ví dụ:
- Chụp màn hình LINE công việc hoặc email công việc
- Chụp ảnh bảng lương, bảng phân ca làm việc
- Lưu lại nội quy công ty
- Ghi lại những lời nói của cấp trên (ghi chú hoặc ghi âm nếu có thể, nhưng không cần cố quá nếu khó)
③ Hãy sớm tham khảo ý kiến luật sư
Khi luật sư bắt đầu tham gia, tình hình thường sẽ thay đổi rất nhiều.
Luật sư có thể chính thức thông báo với công ty rằng:
- việc sa thải đó vô hiệu theo pháp luật,
- lý do mà công ty đưa ra không hợp lý,
- và nếu cần sẵn sàng tranh chấp tại tòa án.
Điều mà công ty lo ngại nhất là khi họ nhận ra:
- người lao động đã có luật sư,
- có khả năng sẽ ra tòa,
- hoặc có thể bị báo cáo lên cơ quan nhà nước.
Hãy cùng luật sư sắp xếp và giải quyết vấn đề một cách rõ ràng, bao gồm cả vấn đề tư cách lưu trú của bạn.
Lời kết
“Ngay cả phía công ty muốn sa thải bạn cũng có những điểm yếu lớn.”
Chỉ cần biết điều đó thôi, cách bạn đối mặt và xử lý tình huống cũng sẽ thay đổi rất nhiều. Bạn không cần phải quá sợ hãi.
Tôi không muốn thấy người lao động vì lo lắng về tư cách lưu trú, bị công ty dùng điều đó để đe dọa, rồi vội vàng ký vào đơn xin nghỉ việc.
Nếu bạn đang băn khoăn:
“Trường hợp này có phải sa thải trái pháp luật không?”
“Tư cách lưu trú của tôi có được bảo vệ không?”
“Tôi có thể yêu cầu tiền bồi thường hay tiền hòa giải không?”
Hãy trao đổi trước với tôi.
Tôi có tư vấn miễn phí qua Zalo bằng hình thức chat.
Bạn có thể nhắn bằng tiếng Việt.
Dù bạn đang ở bất kỳ đâu tại Nhật Bản, tôi đều có thể hỗ trợ.
Tôi sẽ chờ tin nhắn của bạn.
Hẹn gặp lại.
※ Bài viết này chỉ mang tính giải thích chung.
Việc đánh giá trong từng trường hợp cụ thể có thể khác nhau tùy hoàn cảnh. Vì vậy, tôi khuyến khích bạn nên trao đổi với luật sư càng sớm càng tốt.
Tác giả
Luật sư Yoshinao Nagai
(Văn phòng Luật Nagai Việt Nam)
Tôi là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản, chủ yếu trong các vấn đề về lao động và tư cách lưu trú.
Tôi đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, vì vậy tôi hiểu khá rõ về người Việt Nam.
Nếu bạn gặp các vấn đề như:
- nợ lương làm thêm giờ
- bị sa thải trái pháp luật
- tai nạn lao động
- hoặc các vấn đề pháp lý khác
hãy liên hệ với tôi qua Zalo bất cứ lúc nào.
- ✔ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
- ✔ Có thể trao đổi bằng tiếng Việt.
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
日本で暮らすベトナムの人たちへ、労務問題、お金トラブル、契約トラブル、交通事故、男女トラブルなどの法律支援をしています。
無料チャット相談をしています。
Zaloへご連絡ください。
📩 Tư vấn miễn phí qua Zalo
Nếu bạn đang bị ép nghỉ việc, bị đe dọa liên quan đến tư cách lưu trú hoặc bị công ty yêu cầu ký đơn xin nghỉ việc, hãy nhắn tin để được tư vấn trước.
Kiểm tra qua Zalo
