Xin chào mọi người.
Tôi là luật sư Yoshinao Nagai, chuyên hỗ trợ người Việt đang làm việc tại Nhật Bản.
Tôi thường nhận được những câu hỏi như sau từ người Việt:
“Sau khi mang thai, công ty ở Nhật nói tôi hãy nghỉ việc.”
“Khi tôi nói muốn nghỉ chăm con thì không còn được xếp ca làm nữa.”
Việc đối xử bất lợi với người lao động vì lý do mang thai, sinh con hoặc nghỉ chăm con được gọi là quấy rối, phân biệt đối xử liên quan đến thai sản.
Kết luận trước:
Ở Nhật Bản, sa thải vì lý do mang thai, sinh con hoặc nghỉ chăm con gần như luôn bị coi là trái pháp luật.
Trong các vụ kiện tại tòa án, phần lớn các trường hợp sa thải như vậy đều bị tuyên là vô hiệu.
Sa thải vì mang thai, sinh con hoặc nghỉ chăm con có khả năng rất cao là trái pháp luật
Theo pháp luật Nhật Bản, về nguyên tắc công ty không được phép đối xử bất lợi với người lao động chỉ vì các lý do sau:
- Bạn mang thai
- Bạn sinh con
- Bạn nghỉ thai sản hoặc nghỉ chăm con
Các hành vi như:
- Sa thải
- Không gia hạn hợp đồng
- Giảm ca làm / không xếp ca
→ Về nguyên tắc đều có thể bị coi là vô hiệu.
Ngay cả khi bạn mang thai, công ty vẫn có nghĩa vụ phải bảo vệ quyền lợi của bạn.
Những trường hợp thường gặp trong thực tế
Trường hợp ①: Thông báo mang thai thì bị nói “không được tiếp tục sang giai đoạn tiếp theo”
Chị A là thực tập sinh kỹ năng. Sau khi thông báo với công ty rằng mình đang mang thai, chị bất ngờ bị nói rằng:
“Bạn sẽ không được tiếp tục sang giai đoạn thực tập kỹ năng tiếp theo.”
Tuy nhiên, ngay cả đối với thực tập sinh kỹ năng, việc chấm dứt chương trình thực tập chỉ vì lý do mang thai hoặc sinh con, về nguyên tắc không được pháp luật Nhật Bản cho phép.
Trường hợp ②: Nói muốn nghỉ chăm con thì lịch làm việc bị giảm về 0
Chị B làm việc tại một nhà hàng. Khi chị trao đổi với quản lý về việc muốn nghỉ chăm con , thì từ tháng sau lịch làm việc của chị bị giảm xuống 0 ca.
Trường hợp này thực chất là gây áp lực buộc người lao động phải nghỉ việc, và là một ví dụ điển hình của việc đối xử bất lợi. Vì vậy khả năng rất cao bị coi là hành vi trái pháp luật.
Trường hợp ③: “Vì bạn mang thai nên không làm được việc nặng đúng không?” rồi bị lấy mất công việc
Việc đánh giá thấp người lao động hoặc tước bỏ công việc chỉ vì lý do mang thai cũng có thể bị coi là trái pháp luật.
Pháp luật Nhật Bản bảo vệ mạnh mẽ phụ nữ mang thai
① Luật Tiêu chuẩn Lao động
(quy định về nghỉ trước và sau sinh, và hạn chế sa thải)
Người lao động có quyền:
- Nghỉ trước sinh 6 tuần
- Nghỉ sau sinh 8 tuần
Ngoài ra, trong thời gian nghỉ này và 30 ngày sau đó, công ty không được phép sa thải bạn.
② Luật Bình đẳng Cơ hội Việc làm Nam – Nữ
Điều 9
(điều luật quan trọng nhất)
Những hành vi mà công ty bị cấm thực hiện không chỉ là sa thải.
Ví dụ:
- Giảm ca làm
- Thay đổi vị trí công việc để gây áp lực
- Đánh giá thấp người lao động
- Không gia hạn hợp đồng
Vì vậy, không phải cứ “không sa thải” là hợp pháp.
Những hành vi trên cũng đều có thể bị coi là trái pháp luật.
③ Luật Nghỉ chăm con và chăm sóc người thân
Theo luật này, công ty bị cấm thực hiện các hành vi sau chỉ vì người lao động xin nghỉ chăm con:
- Sa thải
- Giảm lương
- Giảm ca làm
- Không gia hạn hợp đồng
Tất cả những hành vi này đều có thể bị coi là vi phạm pháp luật.
Nếu bạn đang gặp tình huống tương tự – 3 điều có thể làm ngay từ hôm nay
① Lưu lại bằng chứng trong điện thoại (đây là điều quan trọng nhất)
Hãy lưu lại các tài liệu và thông tin như:
- Nội dung trò chuyện trên LINE hoặc Zalo
- Bảng phân ca làm việc, bảng đánh giá
- Ghi chú thời điểm bạn thông báo mang thai
- Ghi lại lời nói của quản lý hoặc chủ cửa hàng
- Bằng chứng về việc bị điều chuyển công việc đột ngột
- Giấy chẩn đoán của bác sĩ
Chỉ cần có dù chỉ một bằng chứng, việc bảo vệ quyền lợi của bạn sẽ dễ dàng hơn rất nhiều.
② Hãy bỏ suy nghĩ “mang thai thì phải nghỉ việc”
Tại Nhật Bản, theo nguyên tắc pháp luật, “mang thai = bị sa thải” có khả năng rất cao là trái pháp luật.
Việc bạn mang thai không phải là lỗi của bạn.
③ Hãy tìm đến tư vấn càng sớm càng tốt
Nhiều người Việt khi liên hệ thường nói:
“Xin lỗi vì đã làm phiền…”
Nhưng bạn không cần phải xin lỗi.
Công ty có nghĩa vụ phải bảo vệ người lao động.
Lời kết
Nếu bạn đang rơi vào những tình huống như:
- Sau khi mang thai, thái độ của công ty đột nhiên trở nên lạnh nhạt
- Khi nói muốn nghỉ chăm con, ca làm bị giảm
- Bị nói rằng “tốt nhất bạn nên nghỉ việc”
- Muốn tiếp tục làm việc nhưng cảm thấy lo lắng
Bạn không cần phải chịu đựng một mình.
Pháp luật Nhật Bản bảo vệ rất rõ ràng phụ nữ đi làm khi mang thai và sinh con.
Dù chỉ là:
“Tôi muốn biết trường hợp của mình có thể tranh chấp được không”
“Tôi chỉ muốn hỏi mức độ bất hợp lý của tình huống này”
→ Bạn vẫn hoàn toàn có thể liên hệ để được tư vấn.
Hãy nhắn tin qua Zalo bất cứ lúc nào.
Hẹn gặp lại bạn.
💬 Tư vấn miễn phí qua Zalo
Hỗ trợ tiếng Việt – toàn Nhật Bản – chỉ cần gửi một tin nhắn từ điện thoại
Kiểm tra qua ZaloTác giả
Luật sư Yoshinao Nagai
(Văn phòng Luật Nagai Vietnam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản, đặt trụ sở tại Shinjuku, chủ yếu hỗ trợ các vấn đề về lao động và tư cách lưu trú.
Tôi đã từng làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, nên hiểu khá rõ về người Việt Nam.
Nếu bạn gặp các vấn đề pháp lý như:
- Chưa được trả tiền làm thêm giờ
- Bị sa thải bất công
- Tai nạn lao động
- Hoặc các vấn đề pháp lý khác
Hãy liên hệ qua Zalo bất cứ lúc nào.
Hỗ trợ toàn quốc – tư vấn bằng tiếng Việt.
