Những điều người Việt làm việc trong nhà máy tại Nhật cần biết
Nếu là tai nạn lao động mà bị nói “trả 1 triệu yên thì ký đi” — hãy đọc kỹ trước khi ký.
Xin chào mọi người.
Tôi là luật sư Yoshinao Nagai, chuyên hỗ trợ người Việt làm việc tại Nhật Bản.
Một trong những tư vấn tôi nhận được nhiều khi bị tai nạn trong lúc làm việc là việc công ty che giấu tai nạn lao động.
“Bị thương trong nhà máy nhưng cấp trên nói ‘không làm thủ tục tai nạn lao động’”
“Giám đốc nói hãy dùng bảo hiểm y tế thay vì bảo hiểm tai nạn lao động”
“Nói sẽ trả 1 triệu yên nên hãy ký vào bản thỏa thuận này”
Tôi xin nói kết luận trước.
“Che giấu tai nạn lao động” là hành vi vi phạm pháp luật của công ty.
“Nhận 1 triệu yên và ký” là hành vi tự từ bỏ những quyền lợi mà lẽ ra bạn được nhận.
1．Nếu được công nhận là tai nạn lao động thì được gì?
Khi tai nạn trong lúc làm việc hoặc trên đường đi làm được công nhận là “tai nạn lao động” —
- ● Chi phí điều trị: 0 yên (áp dụng bảo hiểm tai nạn lao động, không phải bảo hiểm y tế)
- ● Trợ cấp nghỉ việc: từ ngày nghỉ thứ 4, được trả khoảng 80% lương
- ● Nếu bị di chứng: được bồi thường dài hạn như trợ cấp một lần hoặc lương hưu
Với chấn thương nặng, tổng số tiền có thể lên đến vài triệu yên ~ vài chục triệu yên.
Bảo hiểm tai nạn lao động áp dụng cho cả người nước ngoài làm việc tại Nhật, không phân biệt quốc tịch.
2．3 kiểu che giấu tai nạn lao động thường gặp của công ty
① “Hãy nói là bị cắt tay ở nhà”
Dù bị thương tay khi làm việc trên dây chuyền trong nhà máy —
“Hãy nói với bệnh viện là bị cắt khi nấu ăn ở nhà. Dùng bảo hiểm y tế. Đừng nhắc đến tên công ty”
Thực chất đây là tai nạn lao động.
Nếu bị ép nói dối ở đây, sau này sẽ rất khó chuyển thành tai nạn lao động.
② “Hãy coi là tai nạn cá nhân”
Dù là tai nạn xe máy trên đường từ ký túc xá đến công ty —
“Nếu làm tai nạn đi làm thì rắc rối, hãy nói là đang đi chơi với bạn”
Tai nạn trên đường đi làm là thuộc phạm vi tai nạn lao động.
Bạn sẽ mất toàn bộ quyền lợi:
- Chi phí điều trị
- Trợ cấp nghỉ việc
- Bồi thường di chứng
③ “Trả 1 triệu yên nên hãy ký đi”
Đây là tình huống thường xuất hiện khi bị gãy xương, phải phẫu thuật, nghỉ dài ngày.
“Không làm thủ tục tai nạn lao động. Thay vào đó trả 1 triệu yên, hãy ký vào thỏa thuận này”
Trong giấy thường ghi như sau:
“Đây không phải là tai nạn trong công việc, mà là chấn thương do tự chịu trách nhiệm”
“Sau này sẽ không yêu cầu công ty bất kỳ khoản bồi thường nào”
Đây là điểm quan trọng nhất.
Vốn dĩ bạn có thể nhận được “bảo hiểm tai nạn lao động + bồi thường từ công ty” lên đến vài triệu đến vài chục triệu yên,
nhưng nội dung này là để xóa bỏ tất cả chỉ với 1 triệu yên.
Nếu ký mà không hiểu tiếng Nhật, sau này dù muốn yêu cầu lại cũng sẽ cực kỳ khó để lật lại.
3．Vì sao công ty muốn che giấu tai nạn lao động?
Công ty muốn che giấu tai nạn lao động vì nếu bạn làm thủ tục tai nạn lao động, công ty sẽ gặp bất lợi.
① Công ty không muốn trả tiền
Khi bạn làm thủ tục tai nạn lao động, cơ quan thanh tra lao động sẽ vào cuộc, tiến hành điều tra và sự việc sẽ trở nên nghiêm trọng.
Vấn đề “công ty có đảm bảo an toàn hay không” sẽ bị xem xét, và nếu lỗi thuộc về công ty, ngoài bảo hiểm tai nạn lao động, công ty có thể phải trực tiếp bồi thường thiệt hại cho bạn.
Đây là điều mà công ty lo sợ nhất.
② Sợ bị điều tra hành chính, thủ tục rườm rà
Khi xảy ra tai nạn lao động, công ty phải lập báo cáo cho cơ quan nhà nước, thực hiện biện pháp phòng ngừa tái diễn, làm việc với thanh tra lao động…
Tất cả đều tốn công sức và chi phí.
Ngoài ra, cũng có công ty lo rằng:
“Từ cuộc điều tra này, có thể bị phát hiện các vi phạm khác như chưa trả đủ tiền làm thêm giờ”
③ Sợ ảnh hưởng đến uy tín
“Công ty có nhiều tai nạn = công ty nguy hiểm, quản lý kém”
Hình ảnh này có thể lan đến đối tác, công ty mẹ, nhà thầu, người xin việc…
Vì vậy, công ty muốn biến việc bạn bị thương thành “không có chuyện gì xảy ra”.
④ Nghĩ rằng bạn là người nước ngoài nên dễ bị ép im lặng
“Người nước ngoài chắc không hiểu luật Nhật”
“Chắc không có luật sư để tư vấn”
“Dễ bị ép im lặng”
Chính vì những lý do này mà công ty cố che giấu tai nạn lao động.
4．Ngoài bảo hiểm tai nạn lao động, còn có thể yêu cầu công ty bồi thường
Nếu được áp dụng bảo hiểm tai nạn lao động, bạn sẽ được miễn phí điều trị,
được nhận khoảng 80% lương khi nghỉ việc,
và nếu có di chứng thì còn được trợ cấp một lần hoặc lương hưu.
Tuy nhiên, đây chỉ là mức bồi thường tối thiểu từ nhà nước.
Nếu công ty vi phạm nghĩa vụ đảm bảo an toàn,
bạn có thể yêu cầu công ty bồi thường thêm các khoản sau, ngoài bảo hiểm tai nạn lao động:
- Tiền bồi thường tổn thất tinh thần
- Phần lương bị thiếu (20% không được bảo hiểm chi trả)
- Thu nhập bị mất do di chứng (nguồn thu nhập trong tương lai)
v.v.
Trong các trường hợp di chứng nặng, mức bồi thường từ công ty có thể từ vài triệu đến vài chục triệu yên, thậm chí có trường hợp vượt quá 100 triệu yên.
Vì vậy, hãy nhớ điều này.
“Tôi sẽ trả 1 triệu yên, hãy ký vào đây”
→ Nội dung thực chất là từ bỏ toàn bộ quyền yêu cầu bồi thường này chỉ với 1 triệu yên.
Đừng ký ngay tại chỗ khi chưa hiểu tiếng Nhật.
Nhất định hãy đưa cho luật sư xem trước khi ký.
5．3 việc cần làm ngay bây giờ
① Ghi lại sự việc vào điện thoại
Ngày giờ・địa điểm・nội dung công việc・hình ảnh・tin nhắn LINE…
Hãy ghi lại càng sớm càng tốt.
② Tại bệnh viện hãy nói trung thực
“Bị thương khi làm việc”
“Bị thương trên đường đi làm”
Dù công ty nói gì, hãy nói sự thật với bác sĩ.
Sau đó, hãy nhớ lấy giấy chẩn đoán đầy đủ.
③ Tuyệt đối không ký ngay tại chỗ
Dù bị nói “trả 1 triệu yên nên hãy ký vào thỏa thuận này”, cũng đừng ký.
Hãy đưa cho luật sư xem trước.
おわりに
“Vì mang ơn công ty nên không dám than phiền”
“Lo về tư cách lưu trú nên không muốn gây rắc rối”
Rất nhiều người đã chịu đựng như vậy.
Nhưng hãy nhớ một điều.
Vết thương để lại trên cơ thể không phải công ty gánh chịu, mà là bạn sẽ mang theo suốt đời.
Khi bị nói “trả 1 triệu yên nên hãy ký”,
nếu bạn ký ngay lúc đó,
quyền lợi đáng lẽ bạn được nhận (vài triệu đến vài chục triệu yên) sẽ biến mất ngay lập tức.
Trước khi ký, hãy dừng lại một lần.
Tôi là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt đang sinh sống tại Nhật,
hàng ngày hỗ trợ các vấn đề như lương làm thêm chưa trả, sa thải trái pháp luật, tai nạn lao động…
📱 Tư vấn miễn phí qua Zalo (toàn quốc・hỗ trợ tiếng Việt).
Hãy cứ nhắn tin trước.
Hẹn gặp lại.
Bạn có thể trao đổi qua Zalo.
Nếu bạn bị tai nạn lao động, bị công ty yêu cầu dùng bảo hiểm y tế thay vì bảo hiểm tai nạn lao động, hoặc bị nói “trả 1 triệu yên thì ký đi”, hãy nhắn tin để được kiểm tra trước khi ký bất kỳ giấy tờ nào.
Kiểm tra qua ZaloTác giả
Luật sư Yoshinao Nagai（Văn phòng Luật Nagai Việt Nam）
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt làm việc tại Nhật, chủ yếu về các vấn đề lao động và tư cách lưu trú.
Đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010.
Hiểu rõ về người Việt Nam.
Nếu có vấn đề về lương làm thêm chưa trả, sa thải trái pháp luật, tai nạn lao động hoặc các vấn đề pháp lý khác, hãy liên hệ qua Zalo bất cứ lúc nào.
Hỗ trợ toàn quốc, tiếng Việt OK.
