Q: Ở Nhật Bản, tôi đang cư trú bất hợp pháp và bị thương nặng trong khi làm việc. Tôi có thể yêu cầu bồi thường tai nạn lao động không? Tôi có được bồi thường đầy đủ không?
永井義直Q：私は不法滞在中です。先日、仕事中に大怪我を負いました。労災申請はできますか。十分な補償は受けられますか。
▪️ Nội dung tư vấn
Tôi là người Việt Nam và hiện đang cư trú bất hợp pháp tại Nhật Bản do không có tư cách lưu trú.
Tôi đã làm việc tại một công ty Nhật Bản, nhưng gần đây gặp một tai nạn nghiêm trọng trong lúc làm việc và bị thương nặng.
Hiện tại tôi vẫn đang điều trị tại bệnh viện.
Công ty nói với tôi rằng:
“Vì bạn cư trú bất hợp pháp nên không thể sử dụng bảo hiểm tai nạn lao động.”
“Bạn không có tư cách lưu trú nên không thể được bồi thường.”
Ngay cả khi làm việc trong thời gian cư trú bất hợp pháp, tôi có thể làm thủ tục yêu cầu bồi thường tai nạn lao động không?
Ngoài ra, nếu bị để lại di chứng, ngoài khoản bồi thường từ bảo hiểm tai nạn lao động, tôi có thể yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại hay không?
▪️ Kết luận
Ngay cả khi đang cư trú bất hợp pháp, nếu tai nạn xảy ra trong quá trình làm việc thì về nguyên tắc vẫn có thể làm thủ tục yêu cầu bồi thường tai nạn lao động.
Việc không có tư cách lưu trú và việc có quyền được bồi thường đối với tai nạn lao động hay không là hai vấn đề khác nhau.
Tại Nhật Bản, về nguyên tắc, các quy định pháp luật về quan hệ lao động vẫn được áp dụng đối với người lao động nước ngoài, kể cả trong trường hợp có vấn đề về tư cách lưu trú.
Do đó, chỉ vì đang cư trú bất hợp pháp không có nghĩa là bạn sẽ mất quyền được hưởng chế độ bồi thường từ bảo hiểm tai nạn lao động.
Ngoài ra, trong trường hợp bị thương nặng, chỉ riêng bảo hiểm tai nạn lao động có thể không đủ để bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Nếu phía công ty có vấn đề trong việc quản lý an toàn dẫn đến tai nạn thì ngoài bảo hiểm tai nạn lao động, bạn còn có thể yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại.
▪️ Bồi thường từ bảo hiểm tai nạn lao động
Nếu được công nhận là tai nạn lao động tại Nhật Bản, về cơ bản bạn có thể nhận được các khoản bồi thường như:
- Chi phí điều trị
- Bồi thường trong thời gian nghỉ việc （８０％）
- Bồi thường thương tật nếu để lại di chứng
Ngay cả khi công ty không hợp tác trong việc làm thủ tục yêu cầu bồi thường tai nạn lao động, bản thân người lao động vẫn có thể trực tiếp nộp hồ sơ tới Cơ quan Thanh tra Tiêu chuẩn Lao động.
Do đó, nếu công ty nói rằng “công ty không làm thủ tục nên bạn không thể xin bảo hiểm tai nạn lao động”, thì không có nghĩa là bạn phải từ bỏ việc yêu cầu bồi thường.
▪️ Có thể yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại riêng
Bảo hiểm tai nạn lao động là một chế độ rất quan trọng tại Nhật Bản.
Tuy nhiên, vẫn có những thiệt hại như tiền bồi thường tổn thất tinh thần mà bảo hiểm tai nạn lao động không bồi thường đầy đủ.
Vì vậy, nếu có những tình tiết như:
- Công ty không thực hiện đầy đủ các biện pháp bảo đảm an toàn
- Không đào tạo đầy đủ cho người lao động
- Không cung cấp thiết bị bảo hộ cần thiết
- Yêu cầu người lao động thực hiện công việc nguy hiểm
thì có thể xem xét yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại riêng.
Tùy từng vụ việc, có thể yêu cầu công ty bồi thường các khoản như:
- Tiền bồi thường tổn thất tinh thần
- Thiệt hại do phải nghỉ việc
- Khoản thu nhập trong tương lai bị giảm sút do di chứng
Đặc biệt, trong trường hợp bị thương nặng hoặc có khả năng để lại di chứng, không nên chỉ dừng lại ở việc yêu cầu bồi thường tai nạn lao động mà còn cần xem xét việc yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại.
▪️ TUYỆT ĐỐI KHÔNG KÝ VÀO VĂN BẢN THỎA THUẬN DÀN XẾP DO CÔNG TY ĐƯA RA
Ngay cả khi công ty yêu cầu bạn ký vào văn bản dàn xếp, thỏa thuận, cam kết hoặc các giấy tờ tương tự, tuyệt đối không nên dễ dàng ký vào đó.
Đặc biệt, nếu trong văn bản có những nội dung như:
“Sau này sẽ không yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại.”
hoặc
“Sẽ không yêu cầu thêm bất kỳ khoản tiền nào.”
thì nếu ký, bạn có thể mất quyền yêu cầu những khoản bồi thường thiệt hại mà lẽ ra mình có thể được nhận.
Trong các vụ tai nạn lao động, sau khi kết thúc quá trình điều trị có thể phát hiện còn di chứng và tổng mức thiệt hại có thể trở nên rất lớn.
Do đó, trong thời gian vẫn đang điều trị hoặc khi mức độ di chứng chưa được xác định, tuyệt đối không nên tùy tiện ký vào văn bản dàn xếp hoặc các giấy tờ tương tự do công ty đưa ra.
Nếu bạn là người Việt Nam đang sinh sống tại Nhật Bản và gặp tai nạn lao động nghiêm trọng, ngay cả khi đang có vấn đề về tư cách lưu trú, trước hết hãy tập trung điều trị và thực hiện các thủ tục cần thiết để bảo vệ quyền lợi của mình.
Nếu được công ty yêu cầu ký vào bất kỳ văn bản thỏa thuận nào, hãy nhờ luật sư kiểm tra nội dung trước khi ký.
Tác giả
Luật sư Yoshinao Nagai
(Văn phòng luật Nagai Việt Nam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc và sinh sống tại Nhật Bản, ông Nagai tập trung hỗ trợ các vấn đề như tranh chấp lao động, tai nạn lao động, tai nạn giao thông, tranh chấp về tiền bạc và hợp đồng, tranh chấp nam nữ, ly hôn và yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Ông đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010, vì vậy ông hiểu khá rõ hoàn cảnh và những khó khăn của người Việt tại Nhật.
Nếu bạn gặp các vấn đề pháp lý như:
- Bị sa thải không hợp lý
- Bị nợ tiền làm thêm giờ
- Bị tai nạn lao động
- Bị tai nạn giao thông
- Có tranh chấp về hợp đồng
- Không được thanh toán tiền
- Là nạn nhân của tội phạm tình dục
- Ngoại tình, tranh chấp nam nữ
- Ly hôn, phân chia tài sản, tiền cấp dưỡng nuôi con
- Hoặc các vấn đề pháp lý khác
Bạn có thể liên hệ tư vấn qua Zalo bất cứ lúc nào.
✔ Hỗ trợ trên toàn Nhật Bản
✔ Có thể tư vấn bằng tiếng Việt
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
