Xin chào mọi người. Tôi là Nagai Yoshinao, luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật Bản.
Khi bạn muốn nghỉ việc, công ty có từng nói với bạn những câu như thế này không?
“Đang trong thời hạn hợp đồng nên tuyệt đối không được nghỉ”
“Trong nội quy có ghi phải báo trước 3 tháng”
“Nếu công ty không đồng ý thì không thể nghỉ việc”
“Ngay trước khi nghỉ việc thì không được dùng ngày nghỉ phép”
Nhưng những điều này đều là sai.
Rất nhiều lao động Việt Nam đã tin vào những lời đó và đã phải chịu thiệt.
Vì vậy hôm nay, để mọi người không phải chịu thiệt nữa, tôi sẽ giải thích một cách dễ hiểu 10 lời nói công ty rất thường nói khi người lao động nghỉ việc.
Câu 1: “Đang trong thời hạn hợp đồng thì tuyệt đối không được nghỉ”
Điều này là sai.
Hợp đồng có thời hạn là hợp đồng có ghi rõ thời gian, ví dụ 1 năm hoặc 2 năm.
Đúng là với loại hợp đồng này, về nguyên tắc không thể nghỉ việc giữa chừng.
Nhưng không phải là tuyệt đối không được nghỉ.
Có 2 trường hợp sau đây, bạn vẫn có thể nghỉ việc giữa thời hạn hợp đồng.
① Có lý do chính đáng buộc phải nghỉ việc
Ví dụ:
- Sức khỏe xấu đi do áp lực công việc
- Được chẩn đoán rối loạn thích ứng, trầm cảm
- Bị quấy rối, quấy rối tình dục, chửi mắng, bạo lực
- Không được trả lương hoặc tiền làm thêm
- Nội dung công việc thực tế khác rất xa so với lúc tuyển dụng
Khi nghỉ việc, rất nhiều người bị suy sụp về tinh thần do công việc, quan hệ trong công ty, hoặc bị cấp trên quấy rối.
Có trường hợp được chẩn đoán là rối loạn thích ứng.
Những trường hợp như vậy cũng được coi là lý do chính đáng để nghỉ việc.
② Hợp đồng có thời hạn trên 1 năm, và đã làm việc được 1 năm
Nếu là hợp đồng có thời hạn trên 1 năm, như hợp đồng 2 năm hoặc 3 năm, và bạn đã làm việc được ít nhất 1 năm, thì bạn có thể nghỉ việc bất cứ lúc nào.
Theo Điều 137 Luật Tiêu chuẩn Lao động.
Trong trường hợp này, không cần có lý do chính đáng như ở mục ①.
※ Trường hợp hợp đồng không thời hạn
Nếu là hợp đồng không thời hạn, chỉ cần thông báo nghỉ việc, thì sau 14 ngày bạn có thể tự động nghỉ việc.
Không cần có lý do chính đáng.
Cũng không cần công ty cho phép.
Câu 2: “Trong nội quy công ty ghi phải báo trước 3 tháng, nên đến lúc đó mới được nghỉ”
Điều này là sai.
Pháp luật được ưu tiên hơn nội quy công ty.
Trong luật không có quy định nào bắt buộc phải báo trước 3 tháng.
Nếu nội quy công ty trái với pháp luật thì nội quy đó vô hiệu.
Như đã nói ở phần Sai 1:
- Nếu là hợp đồng không thời hạn, chỉ cần thông báo nghỉ việc thì sau 14 ngày sẽ tự động nghỉ việc
- Nếu là hợp đồng có thời hạn và có lý do chính đáng để nghỉ, thì có thể nghỉ ngay
- Nếu là hợp đồng có thời hạn trên 1 năm và đã làm việc được 1 năm, thì có thể nghỉ bất cứ lúc nào
Câu 3: “Nếu công ty không chấp nhận thì bạn không thể nghỉ việc”
Điều này là sai.
Việc nghỉ việc không phải là chế độ xin phép.
Không cần công ty chấp thuận.
Nếu là hợp đồng không thời hạn, dù công ty không chấp thuận thì sau 2 tuần bạn vẫn nghỉ việc được.
Nếu là hợp đồng có thời hạn mà có lý do chính đáng để nghỉ, thì cũng không cần công ty chấp thuận.
Hoặc nếu là hợp đồng có thời hạn trên 1 năm và đã làm việc được 1 năm, thì cũng có thể nghỉ bất cứ lúc nào mà không cần công ty đồng ý.
Việc nghỉ việc không phải do công ty quyết định.
Mà là do chính bạn quyết định.
※ Tuy nhiên, nếu là hợp đồng có thời hạn, chưa đủ 1 năm, và lý do nghỉ việc chỉ đơn giản là muốn chuyển sang công ty lương cao hơn, thì để chấm dứt hợp đồng giữa chừng, cần có sự đồng ý của công ty.
Câu 4: “Không nộp đơn xin nghỉ việc thì không thể nghỉ”
Điều này là sai.
Đơn xin nghỉ việc không phải là giấy tờ bắt buộc theo luật.
Chỉ cần bạn thể hiện ý chí nghỉ việc, thì việc nghỉ việc vẫn có hiệu lực.
Bạn có thể thông báo bằng:
- LINE
- Thư tay
Ví dụ, chỉ cần nhắn:
“Tôi xin nghỉ việc. Tôi sẽ nghỉ việc kể từ ngày ○月○日. Từ hôm nay tôi không thể đi làm.”
Như vậy là đủ.
Tuy nhiên, để tránh tranh cãi sau này kiểu “có nói hay không”, hãy báo bằng cách có lưu lại bằng chứng.
Câu 5: “Phải bàn giao xong mới được nghỉ”
Điều này là sai.
Việc có được nghỉ việc hay không và việc bàn giao công việc là hai vấn đề khác nhau.
Bạn vẫn có thể nghỉ việc như đã giải thích ở trên.
Công ty không thể lấy lý do bàn giao chưa xong để ngăn việc nghỉ việc.
Tuy nhiên, nếu bạn nghỉ mà không bàn giao gì cả đối với công việc quan trọng, thì vẫn có thể có nguy cơ bị yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Vì vậy, hãy bàn giao một cách cẩn thận, ví dụ soạn tài liệu bàn giao và gửi qua email.
Câu 6: “Ngay trước khi nghỉ việc thì không được dùng ngày nghỉ phép” / “Muốn nghỉ phép phải xin trước 1 tháng”
Tất cả những điều này đều là sai.
Ngày nghỉ phép là quyền của bạn.
Không có chuyện gần đến ngày nghỉ việc thì không được dùng ngày nghỉ phép.
Ngoài ra, bạn có quyền sử dụng ngày nghỉ phép của mình.
Ngay cả khi nội quy công ty ghi rằng phải xin trước 1 tháng, thì quy định đó trái luật và vô hiệu.
Ví dụ, nếu bạn còn 15 ngày nghỉ phép, thì bạn có thể dùng hết 15 ngày đó và sau khi dùng xong thì chính thức nghỉ việc.
Tất nhiên, trong thời gian nghỉ phép, bạn vẫn được trả lương như bình thường.
Câu 7: “Đang trong thời gian thử việc thì không được nghỉ”
Điều này là không đúng.
Ngay cả trong thời gian thử việc, hợp đồng lao động đã bắt đầu.
Về mặt pháp lý, thời gian thử việc cũng là hợp đồng lao động bình thường.
Vì vậy, bạn vẫn có thể nghỉ việc.
Về quy định nghỉ việc trong hợp đồng không thời hạn và có thời hạn, hãy xem lại tại Câu 2.
Câu 8: “Nếu không đến công ty thì thủ tục nghỉ việc sẽ không thể tiến hành nghỉ việc”
Điều này là sai.
Làm thủ tục nghỉ việc không bắt buộc phải đến công ty.
- Việc thông báo nghỉ việc có thể làm bằng LINE, email hoặc thư
- Việc bàn giao cũng có thể xử lý bằng cách gửi tài liệu qua email
Bạn chỉ cần nói với công ty:
“Xin vui lòng trao đổi với tôi qua email. Việc trả lại đồ và nhận lại đồ xin xử lý qua đường bưu điện.”
Câu 9: “Nếu nghỉ việc thì sẽ bị đòi bồi thường” / “Nghỉ việc thì sẽ bị phạt”
Điều này là sai.
Đây là câu đe dọa rất thường gặp từ công ty.
Trong thực tế, nếu bạn chỉ nghỉ việc bình thường, thì gần như không có chuyện bị buộc bồi thường thiệt hại.
Chỉ trong những trường hợp như:
- Cố ý xóa email công việc trước khi nghỉ
- Tự ý mang dữ liệu bí mật ra ngoài
- Hoàn toàn không bàn giao các giao dịch quan trọng khiến công ty bị thiệt hại
thì mới có khả năng bị công ty yêu cầu trách nhiệm.
Việc bạn nghỉ làm khiến công ty thiếu người → không phải là lý do để yêu cầu bồi thường.
Ngoài ra, Điều 16 Luật Tiêu chuẩn Lao động cấm rõ ràng việc quy định trước tiền phạt hoặc tiền bồi thường khi người lao động nghỉ việc.
Ví dụ, dù bạn có ký vào hợp đồng ghi:
“Nếu nghỉ trong vòng 1 năm thì phải trả 100万円”
“Nếu nghỉ thì phải trả tiền đào tạo”
thì những thỏa thuận đó vẫn vô hiệu theo pháp luật.
Câu 10: “Thủ tục nghỉ việc thì chính người lao động phải tự làm”
Điều này là sai.
Nếu nhờ luật sư làm người đại diện, thì bạn không cần trực tiếp trao đổi với công ty.
Luật sư có thể thay bạn thực hiện:
- Thông báo ý chí nghỉ việc
- Trao đổi về việc dùng ngày nghỉ phép
- Xác định ngày nghỉ việc
- Nhận các giấy tờ cần thiết
- Trả lại tài sản công ty
- Nhận lại đồ cá nhân
- Xác định ngày rời ký túc xá
- Phản bác các yêu cầu bồi thường vô lý từ công ty
Người lao động nghỉ việc không cần:
- Đến công ty
- Gặp cấp trên
- Nói chuyện với cấp trên
Luật sư có thể làm thay tất cả.
Kết luận
Bạn không cần xin phép công ty để nghỉ việc.
Ngay cả với hợp đồng có thời hạn, nếu có lý do chính đáng như sức khỏe xấu đi, bạn vẫn có thể nghỉ.
Ngày nghỉ phép vẫn có thể sử dụng ngay trước khi nghỉ việc.
Việc công ty nói “sẽ kiện đòi bồi thường” cũng chỉ là lời đe dọa thường gặp, và không có căn cứ pháp lý.
Đừng để bị lừa bởi những lời sai của công ty.
Dù vậy, nếu bạn đang ở trong tình trạng như:
- “Tôi sợ công ty”
- “Bị cấp trên quát mắng”
- “Tôi không nói tiếng Nhật tốt”
- “Tôi còn lo cả chuyện visa”
thì bạn không cần phải chịu đựng một mình.
Tôi sẽ trở thành người đại diện cho bạn và nhận thay toàn bộ việc liên lạc, thương lượng với công ty.
Bạn không cần đến công ty nữa.
Không cần gặp cấp trên.
Không cần phải nói chuyện trực tiếp.
Nếu bạn đang ở trong tình huống như vậy, hãy liên hệ với tôi qua Zalo.
Tôi nhận tư vấn chat miễn phí bằng tiếng Việt, hỗ trợ toàn quốc.
Hẹn gặp lại.
Bạn có thể trao đổi qua Zalo.
Nếu bạn muốn nghỉ việc nhưng bị công ty giữ lại, bị nói “phải báo trước 3 tháng”, “không cho dùng ngày nghỉ phép”, “sẽ kiện đòi bồi thường”, hoặc muốn luật sư hỗ trợ nghỉ việc, bạn có thể gửi tin nhắn để kiểm tra trước.
Kiểm tra qua Zalo