Từ chối tuyển chính thức sau thời gian thử việc ở Nhật có trái luật không?

Chào các bạn người Việt đang làm việc tại Nhật.

Tôi là luật sư Nagai – chuyên hỗ trợ người Việt Nam.

Sau khi kết thúc thử việc, không ít người rơi vào tình huống như sau:

Công ty:

“Anh/chị A, thời gian thử việc đã xong. Lần này công ty không tuyển chính thức, từ tuần sau không cần đi làm nữa.”

Người lao động:

“Hả… sao đột ngột vậy? Tôi thật sự rất khó xử…”

Thực tế, đây là dạng tư vấn xảy ra rất thường xuyên.

Nhiều người nghĩ rằng:

• Sau thử việc, có tuyển chính thức hay không là quyền tự do của công ty
• Bị từ chối tuyển chính thức thì đành phải chấp nhận

Trong bài viết này, tôi sẽ giải thích ngắn gọn, dễ hiểu:

• Việc từ chối tuyển chính thức sau thử việc có trái luật hay không
• Trường hợp nào thì công ty mới được phép từ chối
• Khi bị nói “không tuyển chính thức”, bạn cần làm gì để tự bảo vệ mình

Hy vọng bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ quyền lợi của mình khi làm việc tại Nhật.

0. Kết luận

Nói thẳng từ kết luận trước:

Vì sao lại bị xem xét nghiêm khắc như vậy?

Lý do rất đơn giản:

👉 Ở Nhật, ngay trong thời gian thử việc thì hợp đồng lao động đã được coi là có hiệu lực.

Do đó:

• Khi hết thử việc mà công ty nói “không tuyển chính thức”
• Theo luật Nhật, điều này bị xem tương đương với sa thải (解雇)

Mà trong luật Nhật:

👉 Sa thải không bao giờ được chấp nhận một cách dễ dàng.

Chính vì vậy, việc từ chối tuyển chính thức sau thử việc cũng bị đánh giá cực kỳ nghiêm ngặt.

Trường hợp nào thì việc từ chối tuyển chính thức mới được chấp nhận?

Các lý do để từ chối tuyển chính thức sau thử việc theo luật Nhật rất hạn chế.

Chỉ thiếu một chút năng lực hay tiếng Nhật chưa tốt thì không đủ căn cứ.

Trường hợp có thể được chấp nhận

• Tự ý nghỉ làm hoặc đi trễ nhiều lần, đã nhắc nhở nhưng không cải thiện
• Có hành vi vi phạm nghiêm trọng như bạo lực, quấy rối nặng, trộm cắp
• Đã được hướng dẫn nhiều lần nhưng không tiến bộ, không còn khả năng tiếp tục công việc

Trường hợp thường không được chấp nhận

• Không hợp với cấp trên / không hợp văn hóa công ty
• Trình độ tiếng Nhật kém hơn kỳ vọng
• Kết quả bán hàng kém
• Chỉ mắc lỗi một lần
• Cảm giác chung chung là “không đúng như mong đợi”

Không thể đột ngột từ chối tuyển chính thức

Ngay cả khi công ty cảm thấy hiệu suất làm việc của người lao động có vấn đề, thì cũng không thể lập tức quyết định “không tuyển chính thức”.

Trước đó, công ty bắt buộc phải:

• Nói rõ cụ thể vấn đề nằm ở đâu
• Nhắc nhở và hướng dẫn nhiều lần
• Cho cơ hội cải thiện, đặt mục tiêu và thời gian cụ thể

Ngoài ra, khi nhắc nhở hay hướng dẫn cải thiện, công ty cần thể hiện bằng văn bản rõ ràng, chẳng hạn như lệnh/yêu cầu cải thiện công việc, chứ không chỉ nói miệng.

Khi bạn bị nói “không tuyển chính thức”, việc đầu tiên cần làm

Ngay cả khi công ty nói: “Chúng tôi không tuyển chính thức”, 👉 đừng vội bỏ cuộc.

Như đã giải thích ở trên:

• Việc từ chối tuyển chính thức sau thời gian thử việc
• có tiêu chuẩn pháp lý rất cao tại Nhật

Vì vậy:

👉 Quyết định này hoàn toàn có khả năng bị coi là trái luật và vô hiệu.

Điều quan trọng nhất lúc này là bình tĩnh, và nhận thức rõ rằng bạn vẫn có quyền được bảo vệ theo pháp luật Nhật Bản.

Trước hết, bạn hãy làm ngay những việc sau

• Yêu cầu công ty cung cấp lý do từ chối tuyển chính thức bằng văn bản
• Lưu giữ toàn bộ tài liệu liên quan đến việc nhắc nhở, hướng dẫn, yêu cầu cải thiện trước đây
• Lưu lại email, tin nhắn, chat với cấp trên hoặc công ty
• Liên hệ và tư vấn luật sư càng sớm càng tốt

Những hành động này sẽ giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình nếu việc từ chối tuyển chính thức là trái luật.

Đừng tự mình thương lượng với công ty

Đừng cố một mình nói chuyện hay thương lượng với công ty.

Trong thực tế, người lao động rất dễ bị giải thích theo hướng bất lợi và bị “nói cho xuôi theo”.

Ví dụ giải quyết thực tế: Hòa giải với khoản bồi thường 9 tháng lương

Sau khi luật sư đứng ra đàm phán với công ty, hai bên đã đạt được thỏa thuận như sau:

• Công ty rút lại quyết định từ chối tuyển chính thức
• Quan hệ lao động được xử lý theo hình thức nghỉ việc theo thỏa thuận
• Công ty chi trả khoản tiền hòa giải tương đương 9 tháng lương, khoảng 400万円

※ Ví dụ trên không phải là vụ việc của Văn phòng Luật Nagai Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp (Q&A)

Thông điệp gửi đến bạn

Xin nhắc lại một lần nữa:

Vì vậy, xin đừng vội nghĩ:

• “Vì đang thử việc nên đành chịu”
• “Công ty đã nói vậy thì mình phải nghe theo thôi”

Đừng bỏ cuộc quá sớm.

Tôi là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt đang làm việc tại Nhật, nhận tư vấn các vấn đề như:

• Tiền làm thêm chưa trả
• Sa thải trái luật
• Tai nạn lao động

Tôi tư vấn bằng tiếng Nhật dễ hiểu và tiếng Việt, hỗ trợ trên toàn nước Nhật và cả từ nước ngoài.

Nếu bạn đang gặp tình huống:

“Bị từ chối tuyển chính thức sau thời gian thử việc…”

👉 Bạn không cần phải lo lắng một mình.

Hãy nhắn tin cho tôi bất cứ lúc nào qua Zalo.

Hẹn gặp lại bạn.

Tác giả

Luật sư Yoshinao Nagai

Văn phòng Luật Nagai Việt Nam

(Shinjuku, Tokyo)

Chuyên hỗ trợ người Việt đang sinh sống và làm việc tại Nhật Bản trong các vấn đề pháp lý như: chưa trả tiền làm thêm giờ, sa thải trái luật, tai nạn lao động, tư cách lưu trú (visa) và các rắc rối pháp lý liên quan đến lao động.

Luật sư đã sinh sống và làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm, am hiểu cả pháp luật Nhật Bản và hoàn cảnh thực tế của người Việt.

Lĩnh vực hỗ trợ:

• Tiền làm thêm chưa trả · Sa thải trái luật
• Hỗ trợ nghỉ việc (退職代行)
• Tai nạn giao thông · Tai nạn lao động
• Visa · Cục xuất nhập cảnh
• Ly hôn · Bồi thường ngoại tình
• Vụ án hình sự
• Tư vấn pháp lý cho doanh nghiệp Nhật Bản và doanh nghiệp Việt Nam
• … và nhiều lĩnh vực khác