Ở Nhật, Tiền giải quyết (tiền hòa giải) khi bị sa thải không hợp pháp là bao nhiêu? Mức phổ biến, cách xác định và cách tăng số tiền

Xin chào mọi người.

Tôi là luật sư Yoshinao Nagai, luật sư hỗ trợ người Việt Nam làm việc tại Nhật.

Tôi thường nhận được những câu hỏi như thế này từ những người bị sa thải đột ngột:

Câu trả lời là: có thể.

Hôm nay tôi sẽ giải thích dễ hiểu 2 nội dung, kèm theo ví dụ thực tế:

• Cơ chế của việc sa thải không hợp pháp và lý do phát sinh tiền giải quyết
• Mức tiền giải quyết phổ biến, cách xác định và các điểm giúp tăng số tiền

Kết luận trước

Theo pháp luật Nhật Bản, nếu được xác định là sa thải không hợp pháp, thì việc sa thải đó sẽ bị coi là vô hiệu.

Vô hiệu nghĩa là —— việc sa thải được xem như chưa từng xảy ra, tức là về mặt pháp lý người lao động vẫn được coi là nhân viên của công ty.

Tuy nhiên, trong thực tế, mối quan hệ giữa hai bên thường đã bị phá vỡ, và cả công ty lẫn người lao động đều không muốn quay lại làm việc tại nơi cũ.

Vì vậy trong nhiều trường hợp, vấn đề thường được giải quyết theo hướng như sau:

Mức tiền giải quyết sẽ khác nhau tùy từng trường hợp.

Tuy nhiên, nếu có các yếu tố như quấy rối tình dục hoặc quấy rối quyền lực từ cấp trên, thì cũng có trường hợp tiền giải quyết được trả trên 12 tháng lương.

Ví dụ thực tế về tiền giải quyết

Những thông tin dưới đây được công bố công khai.

Không phải là vụ việc do chính tôi xử lý.

Ví dụ ① Bị sa thải đột ngột → hòa giải với số tiền bằng 6 tháng lương

Nam giới khoảng 30 tuổi. Bị nói đột ngột rằng “Từ ngày mai không cần đến làm nữa” và bị sa thải.

• Không có giải thích về nội quy công ty
• Không có lịch sử nhắc nhở hay kỷ luật trước đó
• Không có văn bản giải thích lý do sa thải

→ Phía công ty cũng đánh giá khả năng việc sa thải bị coi là vô hiệu là rất cao.

Ví dụ ② Sa thải với lý do quấy rối quyền lực và thiếu năng lực → hòa giải với khoảng 5〜6 tháng lương

Nam giới khoảng 40 tuổi (quản lý).

Sau khi chuyển việc 1 tháng, anh liên tục chịu áp lực mạnh và sự gây khó dễ từ cấp trên, rồi đột nhiên bị sa thải với lý do “thiếu năng lực”.

• Tiêu chuẩn đánh giá không rõ ràng
• Không có hướng dẫn và đào tạo đầy đủ
• Có những phát ngôn mang tính quấy rối quyền lực

→ Vụ việc được đưa ra thủ tục xét xử lao động.

Thẩm phán chỉ ra những thiếu sót trong thủ tục của phía công ty.

Phía công ty cũng thừa nhận có thiếu sót trong thủ tục.

Ví dụ ③ Bị sa thải ngay sau khi tố cáo quấy rối tình dục → tiền hòa giải vượt quá 1 năm lương

Nữ khoảng 20 tuổi. Ngay sau khi báo cáo với công ty về việc bị cấp trên quấy rối tình dục (セクハラ), cô đột nhiên bị sa thải với lý do “gây rối trật tự nơi làm việc”.

• Thời điểm sa thải bất thường, xảy ra ngay sau khi gửi đơn khiếu nại
• Cuộc điều tra của công ty không đầy đủ
• Thiếu sự quan tâm và bảo vệ đối với nạn nhân

Tiền giải quyết sẽ thay đổi tùy theo cách bạn đấu tranh.

Tại Nhật Bản, không có mức tiền giải quyết cố định trong luật đối với sa thải không hợp pháp.

Nói cách khác, nếu bạn không thương lượng, thì số tiền công ty đưa ra sẽ trở thành số tiền của bạn.

—— đó là suy nghĩ thật của công ty.

Nhưng thực tế thường là như thế này.

Ngay khi luật sư tham gia và thể hiện rõ thái độ “sẵn sàng đấu tranh nghiêm túc”, không ít trường hợp thái độ của công ty thay đổi.

Tại sao lại như vậy?

Vì đối với công ty, việc ra tòa án có “ba nỗi đau lớn”.

① Kiện tụng vừa phiền phức vừa tốn thời gian đối với công ty

Chuẩn bị tài liệu, tham dự các buổi làm việc tại tòa, họp với luật sư ——

thời gian và công sức của người phụ trách có thể bị tiêu tốn trong nhiều tháng.

Đối với ban lãnh đạo công ty, đây là một chi phí không thể xem nhẹ.

② Công ty cũng phải trả phí luật sư

Công ty bị kiện cũng phải thuê luật sư.

Nếu vụ kiện kéo dài, thì phí luật sư của công ty cũng tăng lên.

③ Nếu thua kiện, công ty phải trả toàn bộ tiền lương truy trả từ trước

Đây là rủi ro lớn nhất.

Nếu tòa án kết luận rằng việc sa thải là vô hiệu,

thì từ ngày bị sa thải cho đến ngày có phán quyết,

công ty phải trả toàn bộ tiền lương cho khoảng thời gian người lao động không làm việc.

Vì vậy, công ty thường muốn “kết thúc nhanh và với chi phí thấp”.

Khi bạn thể hiện rõ thái độ sẵn sàng đấu tranh nghiêm túc,

tiền giải quyết thường có xu hướng tăng lên.

Nếu có chứng cứ, bạn sẽ càng có lợi thế hơn. Ví dụ:

• Tin nhắn LINE hoặc email từ cấp trên
• Ghi chép về việc đột nhiên bị giảm ca làm
• Bản ghi âm khi bị thông báo sa thải
• Ghi chú về những câu nói như “mày không cần thiết ở đây”
• Chứng cứ về quấy rối tình dục hoặc quấy rối quyền lực

Kết luận

Bạn đột nhiên bị nói rằng bị sa thải.

Không hiểu rõ lý do, chỉ bị nói “Từ ngày mai không cần đến làm nữa.”

Rất ức chế. Không thể chấp nhận.

Nhưng có rào cản ngôn ngữ tiếng Nhật.

Nếu chống lại công ty, có thể ảnh hưởng đến visa hoặc công việc tiếp theo.

Vì vậy, nhiều người nghĩ rằng chỉ còn cách im lặng chấp nhận ——

Có rất nhiều người ở trong hoàn cảnh như vậy.

Nhưng tôi muốn nói với bạn một điều.

Ngay cả khi công ty nói như vậy, điều đó có đúng theo pháp luật hay không lại là chuyện khác.

Trước hết, hãy nói chuyện với tôi.

—— Chỉ cần vậy thôi, tôi cũng có thể cho bạn biết.

Tôi tư vấn miễn phí qua Zalo bằng tin nhắn.

Có thể dùng tiếng Việt. Ở đâu trên toàn Nhật cũng đều được.

Tôi chờ tin nhắn của bạn.

Hẹn gặp lại.

Tác giả

Luật sư Yoshinao Nagai（Văn phòng Luật Nagai Việt Nam）

Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt làm việc tại Nhật, tôi chủ yếu hỗ trợ các vấn đề lao động và tư cách lưu trú.

Từ năm 2010, tôi đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm.

Nếu bạn gặp các vấn đề như sa thải không hợp pháp, tiền làm thêm chưa được trả, tư cách lưu trú…

hãy liên hệ với tôi qua Zalo bất cứ lúc nào.

Hỗ trợ toàn quốc・có thể trao đổi bằng tiếng Việt.