Xin chào các bạn người Việt đang làm việc tại Nhật Bản. Tôi là Nagai – luật sư chuyên hỗ trợ người Việt Nam.
Hôm nay tôi sẽ giải thích về “Việc hủy quyết định tuyển dụng (naitei)”.
Đây là nội dung đặc biệt muốn các bạn du học sinh đang học tại trường chuyên môn hoặc đại học ở Nhật đọc.
Một câu hỏi thường gặp là:
“Tôi là du học sinh đang học tại một trường chuyên môn ở Tokyo.
Công ty dự định cho tôi vào làm từ ngày 1/4 tháng tới đột nhiên nói rằng:
‘Do dự án dự định thực hiện đã bị hủy nên chúng tôi sẽ hủy quyết định tuyển dụng.’
Bây giờ tìm công ty mới rất khó. Visa của tôi cũng sắp hết hạn…
Trường hợp này có trái pháp luật không? Tôi phải làm gì?”
Trước hết, tôi nói kết luận trước: Việc hủy quyết định tuyển dụng này có thể là trái pháp luật.
Bạn có thể yêu cầu công ty rút lại việc hủy tuyển dụng hoặc yêu cầu bồi thường thiệt hại. Trước khi bỏ cuộc, hãy trao đổi với luật sư.
1. Quy tắc cơ bản về việc hủy quyết định tuyển dụng
Theo pháp luật Nhật Bản, quyết định tuyển dụng (naitei) được xem là việc hình thành hợp đồng lao động. Nói cách khác, “hủy quyết định tuyển dụng” về bản chất giống như việc sa thải.
Để hủy quyết định tuyển dụng, công ty phải có:
- Lý do khách quan hợp lý;
- Tính hợp lý về mặt xã hội.
Nếu không có các yếu tố này, việc hủy quyết định tuyển dụng sẽ bị coi là vô hiệu.
Chỉ nói rằng:
“Vì dự án bị hủy”
thì trong nhiều trường hợp chưa đủ để việc hủy tuyển dụng được coi là hợp lệ.
Công ty cần phải cân nhắc đến mức:
- Có thể chuyển sang bộ phận khác hay không
- Việc tiếp tục tuyển dụng thật sự không thể thực hiện hay không
2. Những trường hợp việc hủy quyết định tuyển dụng có thể được công nhận (ngoại lệ)
Trong một số trường hợp đặc biệt, việc hủy quyết định tuyển dụng có thể được chấp nhận, ví dụ:
- ✅ Gian lận nghiêm trọng về lý lịch (bằng cấp, chứng chỉ, tiền án…)
- ✅ Phạm tội hình sự
- ✅ Có vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khiến không phù hợp với công việc
- ✅ Tình hình kinh doanh của công ty xấu đi đột ngột và nghiêm trọng
Tuy nhiên, ngay cả khi viện lý do tình hình kinh doanh xấu đi, tòa án vẫn xem xét rất nghiêm ngặt:
- Công ty đã cân nhắc chuyển sang bộ phận khác chưa
- Công ty đã nỗ lực để tránh sa thải hay chưa
3. Những hiểu lầm thường gặp
Hiểu lầm ①
“Quyết định tuyển dụng chỉ là lời hứa, công ty có thể tự do hủy bỏ.”
→ Không đúng. Quyết định tuyển dụng có giá trị tương đương hợp đồng lao động và được đánh giá nghiêm ngặt giống như việc sa thải.
Hiểu lầm ②
“Vì dự án bị hủy nên hủy tuyển dụng là điều đương nhiên.”
→ Không đúng. Ngay cả khi dự án bị hủy, công ty vẫn phải xem xét có thể bố trí công việc ở bộ phận khác hay không. Chỉ khi việc tuyển dụng thực sự không thể tiếp tục thì việc hủy tuyển dụng mới có thể được công nhận. Nếu không, việc hủy tuyển dụng sẽ bị coi là vô hiệu.
Hiểu lầm ③
“Nếu kết quả kinh doanh xấu đi thì việc hủy tuyển dụng là điều bình thường.”
→ Không đúng.
Cần xem xét cẩn thận:
- Mức độ xấu đi của tình hình kinh doanh
- Khả năng chuyển sang bộ phận khác
- Mức độ nỗ lực của công ty
Hiểu lầm ④
“Ngay cả khi bị hủy tuyển dụng thì cũng không thể yêu cầu tiền bồi thường.”
→ Không đúng. Trong một số trường hợp, bạn có thể yêu cầu công ty bồi thường thiệt hại.
Hiểu lầm ⑤
“Nếu visa hết hạn thì chỉ còn cách về nước.”
→ Không đúng. Bạn có thể chuyển sang visa “Hoạt động đặc định (tìm việc)”, từ đó tiếp tục ở lại Nhật để tìm việc.
4. Các công việc cần làm khi bị hủy quyết định tuyển dụng
① Thu thập chứng cứ
Hãy lưu lại tất cả các tài liệu liên quan như:
- Thông báo tuyển dụng
- Thông báo điều kiện lao động
- Email chấp nhận tuyển dụng
- Văn bản nêu lý do hủy tuyển dụng
Đặc biệt, hãy yêu cầu công ty thông báo việc hủy tuyển dụng bằng văn bản.
② Trao đổi với luật sư càng sớm càng tốt
Việc hủy tuyển dụng hợp pháp hay không phụ thuộc vào từng trường hợp cụ thể. Đừng tự quyết định một mình mà bạn hãy trao đổi với luật sư.
③ Gửi phản đối và thương lượng với công ty
Luật sư sẽ thay bạn thông báo cho công ty rằng việc hủy tuyển dụng là vô hiệu và tiến hành thương lượng. Các yêu cầu đối với công ty thường gồm hai loại:
- Rút lại việc hủy tuyển dụng
→ Khôi phục quyết định tuyển dụng và vào làm theo kế hoạch - Yêu cầu bồi thường thiệt hại / tiền giải quyết
→ Ngay cả khi việc hủy tuyển dụng hợp lệ, trong một số trường hợp vẫn có thể yêu cầu bồi thường.
④ Đồng thời tìm việc mới
Trong khi phản đối công ty, hãy bắt đầu tìm việc mới song song.
⑤ Xin thay đổi tư cách lưu trú
Nếu quyết định tuyển dụng bị hủy, bạn phải chú ý đến thời hạn visa. Nếu chuyển sang visa “Hoạt động đặc định (tìm việc)”, bạn có thể ở lại Nhật khoảng 6 tháng để tìm việc
Ngoài ra, nếu được cấp giấy phép làm thêm ngoài tư cách lưu trú, bạn có thể làm thêm tối đa 28 giờ mỗi tuần. Trước hết, hãy giải thích với Cục Xuất nhập cảnh về việc quyết định tuyển dụng bị hủy.
Lưu ý: Không được làm giả chứng chỉ
Gần đây có nhiều tin tức về việc người Việt tại Nhật làm giả hoặc gian lận chứng chỉ JLPT.
Nếu bạn:
- Không có N2 hoặc N1
- Nhưng nộp chứng chỉ giả để được tuyển dụng
thì:
- Nếu bị phát hiện trước khi vào làm, việc hủy tuyển dụng rất dễ được công nhận là hợp pháp
- Nếu bị phát hiện sau khi vào làm, có thể bị sa thải kỷ luật vì gian lận lý lịch
Suy nghĩ rằng: “Chắc sẽ không bị phát hiện” sẽ không có tác dụng.
Nếu bị phát hiện, không chỉ công việc mà tư cách lưu trú của bạn cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Điều này tuyệt đối không nên làm.
5. Lời kết
Việc hủy tuyển dụng thường xảy ra rất đột ngột. Bạn có thể nghĩ:
“Cuối cùng cũng lại không tìm được việc…”
“Visa của mình sẽ thế nào?”
“Có thể không ở lại Nhật được nữa…”
Những lo lắng đó là hoàn toàn bình thường. Nhưng trước khi bỏ cuộc, hãy làm một điều: Trao đổi với luật sư.
Việc hủy tuyển dụng có hợp pháp hay không, visa của bạn có thể được bảo vệ thế nào — chúng ta sẽ cùng xem xét dựa trên hoàn cảnh cụ thể của bạn.
Đừng chịu đựng một mình.
📩 Hãy liên hệ qua Zalo để được tư vấn (miễn phí).
Hẹn gặp lại.
Bạn có thể trao đổi qua Zalo.
Nếu bạn bị hủy quyết định tuyển dụng, visa sắp hết hạn, hoặc muốn kiểm tra việc công ty hủy naitei có trái pháp luật hay không, bạn có thể gửi tin nhắn để kiểm tra trước.
Kiểm tra qua ZaloTác giả
Luật sư Nagai Yoshinao (Văn phòng luật Nagai Vietnam)
Là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt làm việc tại Nhật, đặt trụ sở tại Shinjuku – Tokyo, chủ yếu hỗ trợ:
- Các vấn đề lao động
- Tư cách lưu trú
Từ năm 2010, tôi đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm và rất hiểu hoàn cảnh của người Việt.
Nếu bạn gặp vấn đề như:
- Tiền làm thêm chưa được trả
- Sa thải trái pháp luật
- Tai nạn lao động
- Hoặc các vấn đề pháp lý khác
hãy liên hệ qua Zalo bất cứ lúc nào.
- ✔ Hỗ trợ toàn Nhật Bản
- ✔ Hỗ trợ tiếng Việt
