Xin chào.
Tôi là Yoshinao Nagai, luật sư hỗ trợ người Việt đang làm việc tại Nhật Bản.
Tôi nhận được một câu hỏi về tiền làm thêm giờ.
Theo quy định của công ty, có ghi rằng:
“Làm thêm giờ phải được sếp phê duyệt trước.”
Nhưng khi bạn xin làm thêm giờ, sếp lại tỏ vẻ khó chịu. Vì vậy, mọi người lại không xin nữa.
Thế nhưng công việc của bạn vẫn không xong. Bạn bấm thẻ chấm công (タイムカード) đúng giờ, sau đó lại tiếp tục làm thêm.
Sếp biết bạn đang làm thêm nhưng sếp cũng không ngăn lại.
Và khi bạn xin làm thêm, bạn bị nói rằng:
“Làm thêm giờ không có phê duyệt của sếp thì không được công nhận.”
Vì vậy, câu hỏi của ngày hôm nay là:
Làm thêm giờ mà không có phê duyệt của sếp, thì không được trả tiền làm thêm giờ đúng không?
A: Dù không có phê duyệt của sếp, nhưng nếu sếp biết bạn đang làm thêm thì vẫn có thể được công nhận.
Tôi nói kết luận trước nhé.
Chỉ vì không có phê duyệt của sếp, không có nghĩa là lúc nào bạn cũng sẽ không được trả tiền làm thêm giờ.
Nếu bạn thực sự làm việc vì công ty, và công ty hoặc sếp biết điều đó (tức là đã làm ngơ), thì có khả năng bạn vẫn được trả tiền làm thêm giờ.
Ngay cả khi không có yêu cầu trực tiếp từ sếp, nếu có “chỉ thị ngầm” (黙示の指示) thì thời gian đó vẫn có thể được coi là thời gian làm việc.
Thời gian làm việc là: “Khoảng thời gian bạn làm việc dưới sự chỉ đạo và quản lý của công ty.”
Điểm quan trọng ở đây là:
Ngay cả khi không có mệnh lệnh rõ ràng từ sếp, nếu có chỉ thị ngầm, thì thời gian đó vẫn có thể được công nhận là thời gian làm việc.
Những trường hợp “chỉ thị ngầm” dễ được công nhận (các điểm cần kiểm tra)
Ví dụ, trong những trường hợp dưới đây, việc làm thêm giờ cũng dễ được công nhận hơn vì được xem là có chỉ thị ngầm.
- Khối lượng công việc được giao khiến bạn không thể nào xong đúng giờ tan ca.
- Hạn chót công việc quá gấp.
- Sếp biết bạn đang làm thêm.
- Có bầu không khí ngầm thể hiện rằng nếu không làm thêm thì sẽ bị đánh giá thấp.
- Công ty không thật sự quyết tâm can thiệp hay ngăn việc làm thêm (thậm chí làm thêm trở thành “chuyện bình thường”).
Hai điểm bạn cần chứng minh
Để yêu cầu tiền làm thêm giờ, bạn cần chứng minh 2 điều sau:
- ① Bạn đã làm thêm bao lâu (chứng minh thời gian)
- ② Công ty / sếp có biết bạn đã làm thêm hay không (chứng minh việc làm ngơ)
① Chứng minh thời gian làm thêm giờ
Ngay cả khi không có thẻ chấm công, bạn vẫn có thể kết hợp nhiều loại chứng cứ dưới đây để chứng minh thời gian làm thêm của mình.
- Log đăng nhập / đăng xuất máy tính.
- Log kết nối hệ thống nội bộ / Wi-Fi.
- Lịch sử thao tác trên hệ thống công việc.
- Dữ liệu ra/vào văn phòng (thẻ IC nhân viên).
- Dữ liệu đi lại (thẻ IC giao thông, v.v.).
- Email, tin nhắn với sếp hoặc khách hàng.
- Tin nhắn báo giờ về nhà với gia đình.
- Nhật ký, ghi chú sổ tay.
- Lời chứng của đồng nghiệp.
- Lịch sử Google Maps (Timeline) (đôi khi có thể lưu lại việc bạn ở công ty đến mấy giờ).
Ví dụ, dù thẻ chấm công ghi “tan ca lúc 17:30”, nhưng log máy tính cho thấy “vẫn thao tác làm việc đến đến 22:00”, thì đó sẽ là một căn cứ để bạn nói rằng:
“Thực tế tôi đã làm việc đến 22:00.”
② Công ty / sếp có biết bạn đang làm thêm hay không
Nếu có những chứng cứ dưới đây, bạn có thể chứng minh rằng công ty / sếp đã biết bạn làm thêm.
- Khối lượng công việc của bạn và thời gian thông thường cần để hoàn thành công việc đó.
- Trao đổi với sếp sau giờ tan ca: email, chat, tin nhắn.
- Lịch họp đã được xếp sau giờ tan ca, hoặc bản ghi họp online.
- Chỉ thị từ sếp như “xong trong hôm nay”, “xong trước sáng mai”.
- Lời chứng của đồng nghiệp, v.v.
✅ 3 việc bạn có thể làm ngay
Việc khó để sau cũng được. Không sao đâu. Trước hết, chỉ cần làm 3 việc này là đủ.
1) Lưu lại email / chat công việc sau giờ tan ca
Đừng xóa những email hay tin nhắn công việc với sếp, đồng nghiệp, khách hàng. Đặc biệt, những tin nhắn chỉ đạo công việc hoặc hạn chót gửi sau giờ tan ca thường có giá trị chứng minh rất cao.
Trước hết, bạn hãy lưu lại nhé.
2) Từ hôm nay, hãy ghi chú “nội dung làm thêm” và “giờ kết thúc”
Ví dụ:
“Ngày 1/12 18:00〜22:10: soạn và chỉnh sửa tài liệu cho cuộc họp ngân sách; Sếp A yêu cầu hoàn thành trong hôm nay.”
3) Hãy trao đổi với luật sư
Trước hết, bạn hãy gửi cho luật sư 1–3 ảnh chụp màn hình, ví dụ như: màn hình chấm công, đoạn chat, log máy tính, v.v.
Luật sư sẽ tư vấn cho bạn biết một cách thực tế về khả năng yêu cầu tiền làm thêm giờ trong trường hợp của bạn.
Kết lại
“Vì không có phê duyệt của sếp nên chúng tôi không trả tiền làm thêm giờ.”
Bạn có thật sự thấy thuyết phục với câu nói như vậy không?
Thời gian bạn đã thực sự làm việc.
Thời gian bạn đã dành cho công ty.
Thời gian bạn đã phải bớt đi từ gia đình để hoàn thành công việc.
Chỉ vì một câu “không có phê duyệt của sếp” mà tất cả bị coi như không tồn tại. Điều đó, thật sự không hợp lý.
Điều quan trọng không phải là hình thức mà là thực tế.
- Bạn có thực sự làm việc hay không?
- Công ty hoặc sếp có biết điều đó hay không?
Nếu bạn có thể chứng minh 2 điểm này, thì bạn vẫn có khả năng yêu cầu tiền làm thêm giờ.
Nếu bạn muốn biết “trường hợp của mình có thể yêu cầu được không”, hãy nhắn tin cho tôi qua Zalo nhé.
Tôi sẽ nhìn từ góc độ của luật sư và nói cho bạn biết một cách thực tế về khả năng của bạn.
Hẹn gặp lại.
Tác giả
Luật sư Yoshinao Nagai (永井義直)
Văn phòng luật Nagai Vietnam (永井ベトナム法律事務所)
Với vai trò là luật sư chuyên hỗ trợ người Việt đang làm việc tại Nhật Bản, tôi đặt văn phòng tại Shinjuku và chủ yếu hỗ trợ các vấn đề về lao động và visa (ビザ).
Tôi đã làm việc tại Hà Nội hơn 10 năm từ năm 2010.
Nếu bạn đang gặp vấn đề như: tiền làm thêm giờ chưa trả, sa thải không công bằng, tai nạn lao động, v.v., bạn có thể liên hệ với tôi bất cứ lúc nào qua Zalo.
Tôi hỗ trợ trên toàn quốc, và có thể trao đổi bằng tiếng Việt.
永井ベトナム法律事務所
弁護士 永井義直
日本で暮らすベトナムの人たちへ、労務問題、お金トラブル、契約トラブル、交通事故、男女トラブルなどの法律支援をしています。
無料チャット相談をしています。
Zaloへご連絡ください。
📩 Tư vấn miễn phí qua Zalo
Nếu bạn làm thêm giờ nhưng công ty nói “không có phê duyệt của sếp nên không trả tiền làm thêm”, hãy nhắn tin qua Zalo để được kiểm tra trước.
Kiểm tra qua Zalo
